در اين محور ، تأليفات زنان در گردآورى حديث ، شرح بر آن و نگارش در موضوعات علوم حديث ، مورد توجّه است . اين آثار در سه بخش كتب ، پايان نامه ها و مقالات ، معرفى مى شود . البته اين كتاب ها اعم از خطى و چاپى است .

الف . كتب

١ . حميده رويدشتى اصفهانى (م ١٠٨٧ ق) . وى ، بر برخى كتب حديث چون استبصار شيخ طوسى ، حاشيه نوشت . [١] در كتاب رياحين الشريعة درباره وى مى نويسد : حميده ، حواشى و تدقيقاتى بر كتب حديثى ، مثل كتاب استبصار شيخ طوسى كه از كتب اربعه است دارد و آن حواشى ، بر غايت فضل و غزارت علم او و فهم سرشار ايشان و كثرت اطّلاع او بر علم رجال و دقّت او در اين قسمت دلالت دارد . ميرزا عبد اللّه الافندى ، در رياض العلماء (نسخه خطّى كتاب خانه ملك) مى نويسد : «من يك نسخه از كتاب استبصار كه به خط آن مخدره بوده و داراى حواشى مفيدى ـ كه تماما از تحقيقات خود او بوده ـ ديدم ، و والد من حواشى او را بسيار نقل مى كرد و آن را معتبر و متين مى شمرد و مدح بسيار مى كرد . . . من در نزد پدرش تحصيل مى كردم . بسيار حميده را مدح مى كرد و گاه از روى مزاح مى فرمود : حميده ، در علم رجال بسيار داناست . از غريب اتفاقات آن كه پدرش ، او را به مرد جاهل احمقى كه از اهل آن قريه و از اقرباى ايشان بود تزويج كرد و مادر حميده چون به اين مزاوجت مايل بود ، صورت گرفت . [٢]

[١] اعلام النساء ، ج ١ ، ص ٣٩٨ ؛ الذريعة الى تصانيف الشيعة ، ج ٦ ، ص ١٨ ، ش ٥٣ .[٢] رياحين الشريعة ، ج ٤ ، ص ١٨٥ .