فرهنگ نامه مسجد - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١١١
١٧٣.امام صادق عليه السلام ـ به يونس بن يعقوب ـ : اى يونس ! به آنان بگو : « اى دلجويى شدگان! [١] ديدم كه چگونه رفتار مى كنيد . هنگامى كه صداى اذان به گوشتان مى خورد ، كفش هايتان را برداشته ، از مسجد خارج مى شويد » .
٥ / ١٤
نكوهش وا گذاشتن مسجد
١٧٤.امام صادق عليه السلام : پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : «نماز كسى كه در مسجد با مسلمانان نماز نخواند ، پذيرفته نيست ، مگر با عذر موجّه» . نيز پيامبر خدا فرمود : «غيبت كسى كه در خانه اش نماز بخواند و از جماعت ما دورى كند ، رواست . كسى كه از جماعت مسلمانان ، روى بگرداند ، غيبت كردن و انتقاد از او ، بر مسلمانان لازم و عدالتش ساقط و راندنش واجب است ، و زمانى كه او را نزد رهبر مسلمانان ببرند ، وى را هشدار دهد و بر حذرش بدارد . پس اگر در جماعت مسلمانان حضور يابد ، [در امان است] و در غير اين صورت ، خانه اش را بسوزانَد . امّا كسى كه به جماعت مسلمانان بپيوندد ، غيبت كردن از او حرام و عدالتش ثابت است» .
١٧٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : غريبان در دنيا ، چهار چيزند : قرآن در سينه فردِ ستم پيشه ، مسجدى كه در ميان مردمى است كه در آن نماز نمى گزارند ، و قرآنى كه در خانه اى است كه آن را تلاوت نمى كنند ، و انسانِ درستكار در ميان جمعيتى بدكردار .
١٧٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : سه تن ، در روز رستاخيز به درگاه خداوند عز و جل شكايت مى برند : قرآن و مسجد و اهل بيت . قرآن مى گويد : «پروردگارا! مرا سوزاندند و پاره پاره كردند» و مسجد مى گويد : «پروردگارا! رهايم كردند وتباه ساختند» . واهل بيت مى گويند : «پروردگارا! ما را كُشتند و دور ساختند و تبعيدمان كردند» .
[١] واژه «مؤلّفه» (كه در متن حديث آمده) و عبارت كامل آن «المؤلّفة قلوبهم » است ، به كسانى گفته مى شده كه ، پيامبر خدا به دستور خداوند ، با كمك هاى مالى ، زمينه گرايش آنان به اسلام را تقويت كرد . در حقيقت ، با هدف فراهم آوردن بستر مناسب براى هدايت اين دسته از غير مسلمانان ، با پرداخت مبالغى ، از آنان دلجويى به عمل مى آمد . اين تعبير ، گاه به صورت كنايه ،در باره مسلمانانى نيز كه دچار ضعف بينش و معرفت هستند ، به كار مى رود . م .