ايمان و آثار سازنده آن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٥٢ - پرسش دوم
پرسش دوم
هرگاه اين نظامات به طور دفعى پديد آمده باشند، در اين صورت چاره اى جز اين نيست كه بگوييم با دخالت يك انديشه بزرگ و علم و قدرت نامحدود، نقشه اين جهان طراحى شده است. و با محاسبات دقيق، خلقت انجام گرفته است، ولى هرگاه به طور تدريج و در پرتو يك سلسله تصادف هاى تدريجى ،به طور بى نهايت پديد آمده باشند، در اين موقع وجود نظم گواه بر مداخله خالق دانايى نخواهد بود بلكه يك سلسله تصادف هاى بى شمارى، موجب اين نظامات گرديده است.
اين انديشه موقعى قوت گرفت كه «داروينيسم» تكامل تدريجى انواع را با اصول چهارگانه خود كه مهم آن انتخاب طبيعى و بقاء اصلح است ارائه داد، زيرا در اين فرضيه در هر تصادفى موجودات جهان به طور طبيعى غربال مى شوند و در ميان آنها آنچه كه قابليت بيشترى براى بقا دارد، باقى مى ماند، روى اين اساس مى توان گفت رشته تكامل هاى تدريجى بى نهايت، در سراسر جهان آفرينش، منجر به اين نظامات شگرف در آسمان و زمين گرديده است.
امّا پاسخ اين سؤال نيز روشن است زيرا درست است كه برخى از تكامل هاى تدريجى موجب پيروزى موجود در ميدان تنازع مى گردد، مانند پيدايش پرده شناى انگشتان برخى از مرغها كه سبب مى شود در