اخلاق پزشكى - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٢٨
بيماران] كوشش كند. «١» امام صادق (ع) از قول حضرت مسيح (ع) درباره مسئوليت پزشك مىفرمايد:
هر كس به درمان مجروحى اقدام نكند در واقع شريك جرم كسى است كه او را مجروح كرده است؛ چون ضربه زننده، تباهى مجروح را خواسته و نفر دوم با رها كردن درمان و بهبودى مجروح، در واقع به تباهى او كمك كرده است. «٢» اين سخن، متكى بر منطق روشنى است كه نه تنها پيروان اسلام و مسيحيت، بلكه هيچ پزشك با وجدانى نمىتواند آن را انكار كند. «٣» بر پايه اين منطق، پزشك مسئوليت اخلاقى دارد و نمىتواند نسبت به بيمارانى كه به او مراجعه مىكنند، بىتوجه باشد يا از پذيرش و درمان آنان خوددارى ورزد؛ چون اين بىتوجهى و كوتاهى پزشك، به معناى سهيم بودن او در بيمارى يا هلاكت بيمار است. پزشك حق ندارد به هيچ بهانهاى از مسئوليت پذيرش و درمان بيمار شانه خالى كند.
پزشك، افزون بر مسئوليت اخلاقى كه جنبه درونى و شخصى دارد و به واسطه آن، خود را در پيشگاه خداوند و وجدان خويش پاسخگو مىشمارد، نسبت به خطاهايى كه از روى عمد يا كوتاهى و سهلانگارى از او سر مىزند، مسئوليت دارد و در پارهاى موارد ضامن شمرده مىشود و موظف است خسارتهاى وارده بر بيمار را جبران كند. اين نوع از مسئوليت كه از آن به مسئوليت حقوقى و قانونى ياد مىشود در مباحث فقهى و حقوقى قابل طرح و بررسى است.
٢. مهربانى: پزشك بايد به بيماران محبت كند؛ چون باعث اميد بخشيدن به زندگى بيماران مىگردد. بهترين پزشكان مهربانترين آنان نسبت به بيماران هستند. خداوند متعال در حديثى قدسى مىفرمايد:
الْخَلْقُ عِيالى فَاحَبَّهُمْ الَىَّ الْطَفُهُمْ بِهِمْ وَاسْعاهُمْ فى حَوائِجِهِمْ «٤» مردم، خانواده من هستند. پس محبوبترين آنان نزد من كسى است كه نسبت به آنان مهربانتر و در [برآوردن] نيازمنديهايشان كوشاتر باشد.