اخلاق پزشكى - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٢٧
درس پنجم: بايستههاى اخلاق پزشكى (٣)
ج. ارتباط پزشك با بيمار مسئوليتپذيرى در برابر بيماران، خوشرفتارى، خيرخواهى، رحم و مهربانى به بيماران فقير، حفظ اسرار بيماران و اجتناب از حرصورزى در كسب ثروت، از بايستههاى اخلاقى روابط پزشك و بيمار شمرده مىشوند كه بسيارى از اينگونه امور در سوگندنامههاى پزشكى به بهترين وجه بيان شده است.
اين بايستهها از اصول روابط پزشك و بيمار است و تابع زمان و مكانى خاص نيست، بلكه روابط پزشك و بيمار در هر عصر و زمانى بايد بر اين اصول استوار باشد.
با توجه به اينكه موارد بسيارى از اصول اخلاقى در فصل مربوط به «اخلاق در درمان» مورد بحث قرار خواهد گرفت، در اينجا به ذكر چند مورد از آنها بسنده مىكنيم:
١. مسئوليتپذيرى: از مهمترين و اصلىترين بايستههاى اخلاقى در روابط پزشك و بيمار، حسّ مسئوليتپذيرى است؛ زيرا همين احساس است كه پزشك را به رعايت وظايف اخلاقى، قانونى و شرعى خود در مورد درمان بيمار وا مىدارد.
منظور از مسئوليتپذيرى، موظف بودن به انجام كارى و مؤاخذه و بازخواست از آن است؛ پزشك بايد خود را در پيشگاه خدا و در برابر وجدان خود مسئول بداند و در رسيدگى و درمان بيماران چيزى را فرو نگذارد. اين حس مسئوليتپذيرى نسبت به بيماران، نمودى از تقواى پزشكى است. امام على (ع) مىفرمايد:
هر كس طبابت مىكند بايد تقواى الهى را پيشه خود سازد ... و [در تشخيص و درمان