اخلاق پزشكى - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ١٧

انَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ الطَّبيبُ، وَلكِنَّكَ رَجُلٌ رَفيقٌ «١» طبيب واقعى، خداست و تو رفيقى دلسوز (براى بيمار) هستى.
رُهاوى در «ادب الطبيب «٢»»- كه كهن‌ترين اثر در زمينه اخلاق پزشكى در اسلام است- ايمان را نخستين بايسته در اخلاق پزشكى شمرده است:
نخست، پزشك بايد باور كند و به خدا ايمان داشته باشد. او بايد خود را با تمام خرد، جان و اراده آزاد، وقف پروردگار كند. «٣» ٢. توكّل‌ پس از ايمان به خداوند، توكّل- كه نشان از اعتماد فوق‌العاده به مشيّت الهى دارد- از ديگر فضيلتهايى است كه در رابطه پزشك با خدا ظهور و بروز دارد و در تشخيص و درمان بيمارى بسيار تأثير مى‌گذارد.
پزشك مؤمن حتّى اگر تمام امكانات لازم براى تشخيص و درمان بيمارى را در اختيار داشته باشد، اعتمادش را از خدا قطع نمى‌كند؛ بلكه اعتمادش به خداوند از تكيه به ابزار و امكانات بيشتر است. امام على (ع) مى‌فرمايد:
لا يَصْدُقُ ايمانُ عَبْدٍ حَتّى‌ يَكُونَ بِما فى‌ يَدِ اللَّهِ سُبْحانَهُ اوْثَقَ مِنْهَ بِما فى‌ يَدِهِ «٤» ايمان بنده راست نمى‌شود، مگر اين‌كه اطمينان او به آن‌چه در دست خداوند سبحان است از اعتمادش به آن‌چه نزد خود اوست بيشتر باشد.
همچنين مى‌فرمايد:
مَنْ تَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ ذَلَّتْ لَهُ الصِّعابُ وَتَسَهَّلَتْ عَلَيْهِ الْاسْبابُ وَتَبَوَّءَ الْخَفْضَ وَالْكَرامَةَ «٥» هر كس بر خدا توكل كند سختيها براى او آسان و اسباب (رسيدن به اهداف) براى او فراهم مى‌شود و در راحتى و وسعت و كرامت جاى مى‌گيرد.