اخلاق پزشكى - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٦
درس اوّل: كليات اخلاق پزشكى بدون ترديد، تنها راه سعادت، تهذيب نفس در چارچوب عقل و شرع است. اهميت و ضرورت خودسازى به حدّى است كه خداوند در قرآن، پس از يازده سوگند، مىفرمايد:
قَدْ افْلَحَ مَنْ زَكّيها وَقَدْ خابَ مَنْ دَسّيها (شمس: ٩- ١٠)
هر كس نفس خود را پاك كرده، رستگار شده و آن كه نفس خويش را با معصيت آلوده ساخته، نوميد و محروم گشته است.
رسول اكرم (ص) درباره فلسفه بعثت خويش مىفرمايد:
انَّما بُعِثْتُ لِاتَمِّمَ مَكارِمَ الْاخْلاقِ «١» همانا من برانگيخته شدم تا فضايل اخلاقى را به كمال رسانم.
مفهومشناسى اخلاق واژه «اخلاق» جمع «خُلق» و به معناى خويها، سرشت و سجيّه است. در كتابهاى لغت، واژه «خُلق» با واژه «خَلق» هم ريشه دانسته شده است؛ «خُلق» يعنى صورت باطنى انسان و «خَلق» يعنى شكل و صورت ظاهرى انسان. هر يك از اين دو، صورتى زيبا يا زشت دارند كه يكى به چشم سر ديده مىشود و ديگرى به ديده بصيرت.
رايجترين معناى اصطلاحى «اخلاق» در ميان دانشمندان اسلامى عبارت است از: صفات و ويژگيهاى پايدار در نفس كه موجب مىشوند كارهايى متناسب با آن صفات، به طور خود جوش