معارف قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٦
ترس از عذاب الهى، مانع معصيت «قُلْ انّى أَخافُ انْ عَصَيْتُ رَبّى عَذابَ يَوْمٍ عَظيمٍ» (انعام، آيه ١٥)
بگو اگر پروردگارم را نافرمانى كنم از عذاب روز بزرگ (رستاخيز) مىترسم.
خوف، عامل نجات عقل سليم، حكم مىكند كه بايد از خطر گريخت و از جايى كه احتمال خطر دارد پرهيز كرد. اين حكم عقلى و نظرى در جايى كه خطر سختتر و شديدتر باشد، ظهور و وضوح بيشترى دارد و از آنجا كه عذاب آخرت سختترين و شديدترين مهلكههاست، از احتمال آن هم بايد به شدت فرار كرد.
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله انسانها را به توحيد و بندگى، دعوت مىكرد؛ مشركان و كفار او را به شرك، ظلم، گناه و فساد مىخواندند و وعده مىدادند تا دست از حق خود بردارد و به باطل آنان رو آورد. خداوند به پيامبرش فرمود كه به آنها بگو من نمىتوانم خواستههاى شما را اجابت كنم و از دعوت به توحيد و اجراى اوامر پروردگارم سربرتابم. من از عاقبت سركشى و گناه كه جهنم است، بيم دارم و همين هم مرا از گناه، شرك، كفر، ظلم و ستم بازمىدارد.
پيامبر اكرم بطور مكرّر موظف شد كه اين كلام را به كافران بگويد «١» و اين تكرار نشاندهنده اثر بسيار قوى خوف در بازداشتن انسانها از ظلم و گناه است و هم نشاندهنده درجه بالاى خوف رسول خدا صلى الله عليه و آله كه تأديب شده الهى است و الگوى مردمان.
عذاب عظيم در آيات متعدّد قرآن روز قيامت و سختى آن و عذاب جهنم با صفات تكاندهندهاى ذكر شده است.
توجه به آيات عذاب و اوصاف عذاب الهى مىتواند آنچنان خوف و هراس در فرد