معارف قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٢
«وَ لَقَدْ اخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنينَ وَ نَقْصٍ مِنَ الَّثمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ» «١» فرعونيان را به قحطىها و كمبود ميوهها و محصولات، گرفتار كرديم، شايد متنبّه شوند.
ولى اين قوم طغيانگر بهجاى پند گرفتن و متنبّه شدن، بر گمراهى خويش اصرار ورزيدند. خداوند باز هم آنان را به مصيبتها و گرفتاريهاى ديگر، مبتلا كرد تا شايد دست از طغيان بردارند.
«فَارْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ وَالْجَرادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفادِعَ وَالدَّمَ آياتٍ مُفَصَّلاتٍ فَاسْتَكْبَرُوا وَ كانُوا قَوْماً مُجْرِمينَ» «٢» طوفان، ملخ، شپش، قورباغه و خون را- كه نشانههايى از هم جدا بودند- بر آنان فرو فرستاديم ولى سركشى كردند و قومى مجرم بودند.
وقتى آنان در استكبار خود پافشارى كردند و تضرع و زارى و اظهار ذلت و بندگى نكردند، خداوند آنان را نابود ساخت.
اجبارى در كار نيست اينكه خداوند امتهاى سركش و طغيانگر را گرفتار بلا مىكند، تا متذكّر و متنبّه شوند، فضل و رحمتى است كه شامل بندگان شده است. اما خداوند، ايمان اجبارى بندگان را نمىخواهد. ايمان آوردنى در درگاه خدا مورد قبول است كه انسان از روى اختيار، علاقه و خواست قلبى، توحيد و يكتاپرستى را بر شرك و بتپرستى، ترجيح دهد و از گناه دست كشيده بهسوى انجام اعمال صالح رو آورد.
ادامه انكار و پافشارى بر گناه بعضى از انسانها به هنگام بلا و مصيبت، رو به درگاه خدا آورده و اظهار بندگى و ذلت مىكنند، ولى وقتى بلا برطرف شد به همان كفر و طغيان اول برمىگردند. تنبّه آنها مقطعى و زودگذر است و يا بهتر بگوييم به هيچ وجه از بلاها و مصيبتها پند نمىگيرند.
در داستان فرعونيان در قرآن آمده است: