معارف قرآن(ج2)

معارف قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٢

شرك است كه پيروان خود را دلگرمى مى‌دادند كه «ما گناهان شما را به‌عهده مى‌گيريم» «١».
آيه شريفه فوق مى‌فرمايد به چنين وعده‌هاى پوچ و پندارهاى باطل دل خوش مداريد و بدانيد كه كسى بار گناه شما را بر دوش نمى‌كشد، نه دوستانتان و نه رهبران گمراهتان و نه خدايان باطلتان. و اما مضمون روايات اين است كه اگر كسى با ايمان به خدا از دنيا رفته باشد، خداوند اجازه فرموده كه شما ثواب كارهاى نيك خود را به او هديه كنيد و در اثر اين هديه بر ثواب او افزوده گردد يا از سختيهاى او كاسته شود. اينجا شما گناه او را به دوش نگرفته‌ايد و حامل وزر او نشده‌ايد بلكه با انجام عمل خيرى سبب شده‌ايد كه گناه از دوش او برداشته شود، يا بر ثواب او افزوده گردد.
بار سنگين بدعت‌ آيه ٢٥ سوره نحل در مورد رهبران افراد گمراه مى‌فرمايد:
آنان در روز قيامت بار گناهان خويش را به‌طور كامل و مقدارى از گناهان كسانى را كه از روى جهل گمراهشان مى‌كنند، برمى‌دارند.
پيامبر صلى الله عليه و آله هم در روايتى در مورد بدعت‌گذار و پايه‌گذار سنت بد مى‌فرمايد:
«هر كس سنّت بدى بر جاى گذارد گناه آن و گناه كسانى كه به آن عمل مى‌كنند را بايد بر دوش بكشد.» «٢» ظاهر اين حديث و آيه با اصل كلى مطرح شده در آيه اوّل بحث (لا تَزِرُ وازِرَةٌ ...) منافات دارد. بعضى از بزرگان گفته‌اند: براى رفع اين تنافى بايد در جملات حديث (و آيه) كلمه «مثل» را در تقدير بگيريم. «٣» آيه ١٢ سوره عنكبوت نيز در مورد رهبران‌