معارف قرآن(ج2)

معارف قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٤

شرح صدر زمينه هدايت‌ «فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْاسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَانَّما يَصَّعَّدُ فِى السَّماءِ كَذلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذينَ لا يُؤْمِنُونَ» (انعام، آيه ١٢٥)
و هر كس را خدا بخواهد هدايت كند سينه‌اش را براى اسلام مى‌گشايد و هر كس را كه بخواهد گمراه كند سينه او را تنگ و ناپذيرا مى‌گرداند، گويى كه به آسمان بالا مى‌رود.
بدين سان خداوند پليدى را بر كسانى كه ايمان نمى‌آورند قرار مى‌دهد.
مفهوم و آثار شرح صدر شرح صدر عبارت است از توسعه دادن دل براى پذيرش اعتقادات صحيح و وسعت روح و گسترش افق فكرى. كسى كه خداوند سينه‌اش را براى قبول اسلام گسترش مى‌دهد، در حقيقت سينه‌اش را براى تسليم در برابر اعتقادات درست و عمل صالح وسعت مى‌دهد؛ در او نوعى ترس، خضوع و انگيزه ايجاد مى‌كند كه به اسلام، گرايش يابد و وسوسه‌هاى فاسد را از دلش مى‌زدايد. چنين كسى بر مركبى از نور سوار است كه جلوى او روشن است و حق را از باطل تميز مى‌دهد. پس نرم شدن دل، خضوع، ترس، بينش و بصيرت، از آثار و نشانه‌هاى شرح صدر است. «١» معنا و نشانه‌هاى ضيق صدر ضيق صدر يعنى امتناع از پذيرش معارف و نداشتن ظرفيّت كافى براى قبول حقايق الهى كه قساوت قلب، لجاجت و غرور، و پاى‌بندى به دنيا از نشانه‌هاى بارز آن است. «٢» خداوند، چشم باطنى چنين كسى را از او مى‌گيرد و بر دلش مهر مى‌زند و در تنگى و تاريكى رهايش مى‌كند و راههاى هدايت را به رويش مى‌بندد.