معارف قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٧

شريك خدا قرار ندهيد و به پدر و مادر، نيكى كنيد، و فرزندانتان را از (ترس) فقر نكشيد، ما شما و آنها را روزى مى‌دهيم، و نزديك كارهاى زشت، چه آشكار و چه پنهان نرويد، نفسى را كه خداوند محترم شمرده به قتل نرسانيد مگر به حق. اين چيزى است كه خداوند شما را به آن سفارش كرده، بدان اميد كه خردمند شويد. و به مال يتيم جز به شكل نيكو (و براى اصلاح) نزديك نشويد تا به حد رشد برسد و حق پيمانه و وزن را به عدالت ادا كنيد. هيچ‌كس را جز به مقدار توانايى تكليف نمى‌كنيم، و هنگامى كه سخنى مى‌گوييد عدالت را رعايت كنيد اگر چه در مورد نزديكان باشد و به پيمان الهى وفا كنيد. اين، چيزى است كه خداوند شما را به آن سفارش مى‌كند تا متذكر شويد. و اينكه اين، راه مستقيم من است از آن پيروى كنيد و از راههاى مختلف پيروى نكنيد كه شما را از راه حق دور مى‌سازند، اين چيزى است كه خداوند شما را به آن سفارش مى‌كند تا تقوا پيشه كنيد.
فرمانهاى همگانى‌ اين آيات، ده دستور مهم را بيان مى‌كند: شرك نورزيدن به خدا، احسان به والدين، خوددارى از كشتن فرزند به بهانه فقر، خوددارى از بزهكارى و آدمكشى، دست‌اندازى نكردن در اموال يتيمان، پيمانه و ترازو را كامل دادن، عدالت در گفتار، وفاى به عهد الهى و پيروى از راه خدا و رها كردن راههاى گمراهى.
با دقّت در آياتِ قرآن، روشن مى‌شود كه فرمانهاى دهگانه مزبور، اختصاص به دين اسلام ندارد، بلكه در تمام اديان الهى و در برنامه‌هاى همه انبيا عليهم السلام آمده است، زيرا معقول نيست مكتبى جنبه الهى داشته باشد و در آن اين‌گونه امور بدون دستور مانده باشد، حتّى دينى كه براى ابتدايى‌ترين نسل بشر تشريع شده، خالى از اين دستورات سازنده نيست. با مراجعه به آيات مربوط به انبيا نيز معلوم مى‌شود كه آنان هم‌چنين اوامرى از جانب خداوند دريافت كرده و به امت خود ابلاغ كرده‌اند. «١» ركن اساسى‌