معارف قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٠

معناى «ساعة» بايد توجه داشت كه تعبير «ساعة» به‌معناى جزئى از اجزاى زمان، «١» گاهى لحظه و گاهى مقدار كمى از زمان است، هر چند در عرف امروز، به ١٢٤ شبانه‌روز گفته مى‌شود.
نزاع دوزخيان‌ «قالَ ادْخُلُوا فى‌ امَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَالْانْسِ فِى النَّارِ كُلَّما دَخَلَتْ امَّةٌ لَعَنَتْ اخْتَها حَتَّى اذَا ادَّارَكُوا فيها جَميعاً قالَتْ اخْريهُمْ لِاوليهُمْ رَبَّنا هؤُلاءِ اضَلُّونا فَاتِهِمْ عَذاباً ضِعْفاً مِنَ النَّارِ قالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَ لكِنْ لا تَعْلَمُونَ وَ قالَتْ اوليهُمْ لِاخْريهُمْ فَما كانَ لَكُمْ عَلَيْنا مِنْ فَضْلٍ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ» (اعراف، آيات ٣٨- ٣٩)
(خداوند به آنها) مى‌گويد: در صف گروههاى پيش از خود، از جن و انس در آتش، داخل شويد هر زمان گروهى وارد مى‌شود. همتاى خود را لعن مى‌كند وقتى همگى در دوزخ گرد آيند گروه پيروان درباره پيشوايان خود مى‌گويند: خداوندا! اينها ما را گمراه ساختند، پس كيفر آنها را از آتش دو برابر كن، خداوند گويد همه را (عذاب) دو چندان است، ولى شما نمى‌دانيد. و گروه پيشوايان به پيروان گويند: شما بر ما امتيازى نداشتيد، پس به كيفر كارهايى كه مى‌كرديد، عذاب را بچشيد.
اين آيات، سرنوشت شوم بعضى از كافران را ترسيم مى‌كند كه هنگامى كه داخل آتش شدند، با هم‌مسلكهايشان نزاع مى‌كنند: «كُلَّما دَخَلَتْ امَّةٌ لعنت اخْتَها» هر دسته‌اى كه وارد دوزخ مى‌شود، به دسته ديگر لعن و نفرين مى‌كند و او را مسؤول بدبختى خود مى‌داند.
فريب‌خوردگان در دوزخ زبان به شكايت مى‌گشايند و مى‌گويند: پروردگارا! اين اغواگران بودند كه ما را گمراه ساختند، عذاب و كيفر آنها را دو چندان كن. كيفرى به علّت اينكه گمراه بودند و كيفرى به سبب گمراه كردن ما.
خداوند پاسخ مى‌دهد: مجازات هر دو دسته (گمراه كننده و گمراه شونده) دو چندان‌