معارف قرآن(ج2)

معارف قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٨

به‌معناى نقص در وزن و اندازه‌گيرى است. «١» دعوت به اجتناب از كم‌فروشى‌ حضرت شعيب عليه السلام قوم خود را پس از دعوت به توحيد (كه اساس و پايه دين است)، ابتدا به وفاى به كيل و ميزان و اجتناب از كم‌فروشى دعوت كرده است و آنگاه آنان را از فساد در زمين، برحذر داشته است، چون برخلاف فطرت انسان است.
منظور از فساد در زمين گناهانى‌است كه باعث سلب امنيت مالى و جانى دراجتماع مى‌گردد.
جمله «ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ» علت براى اين دو دعوت است، زيرا وفاى به كيل و وزن و بر هم نزدن نظم اقتصادى و اجتماعى، براى جامعه انسانى بهتر است و سعادت دنيايى جامعه را بهتر تأمين مى‌كند.
اهميت رعايت حقوق مردم‌ مسأله رعايت «كيل و وزن»، «پرهيز از كم‌فروشى» و «رعايت حق مردم» به‌قدرى در «تنظيم نظام اقتصادى جامعه» مهم و مؤثر است كه در جاهاى متعدد قرآن بدان اشاره شده است.
عوارض كم‌فروشى‌ بايد بدانيم‌كه اساس زندگى اجتماعى، بر مبادله و داد و ستد است. بدين جهت، افراد اجتماع در شؤون اقتصادى زندگى، بناچار بايد داراى روحيه تعاون و همكارى باشند.
از روشنترين مصاديق اين مبادله و داد و ستد، معاملات مالى است؛ بخصوص معاملاتى كه كالاى آن داراى وزن و حجم است. پس معاملات و خريد و فروش، از اركان حيات اجتماعى انسان است.
حال اگر در معامله‌اى از راه كم‌فروشى و ندادن حق مردم، به كسى خيانتى شود، تدبير او در زندگى‌اش تباه و محاسبه و اندازه‌گيرى او در مسائل مادى زندگى اشتباه مى‌شود. اگر معارف قرآن(ج‌٢) كد ٤/٢١٢ ١١٨ اسباب حبط ص : ١١٧