معارف قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤١

بخشش بر مبناى حكمت‌ گشاده بودن دست خدا و اينكه هر چه بخواهد مى‌بخشد، بدين معنا نيست كه بخشش خدا، بدون حساب و گتره است، بلكه بر پايه حكمت، استوار است و كاربرد كلمه «دست» نيز كنايه از قدرت است و «دو دست» (يداهُ) كنايه از كمال قدرت است. «١» زياد شدن كفر زياد شدن كفر و طغيان يهود به سبب نزول قرآن، از آن جهت است كه حسد، ستمگرى و كينه‌توزى آنها مانع از هدايتشان بوسيله آيات نورانى قرآن مى‌شود، بلكه حسادتشان بيشتر شده و در نتيجه، بر كفر خود بيشتر پافشارى مى‌كنند.
دشمنى هميشگى‌ خداوند، خبر مى‌دهد كه ما در بين قوم يهود، بغض و دشمنى انداختيم و اعمال زشت ايشان را با تفرقه بين آنها، كيفر داديم، از اين رو، قلبهاى آنان هيچ‌گاه متّفق نخواهد شد و اتحادشان ظاهرى و ناپايدار است.
در پايان آيه نيز خبرى غيبى و در بردارنده نوعى مژده بيان شده است: «هرگاه، آتش جنگى (عليه مسلمانان) برافروزند، خداوند آن را خاموش مى‌سازد» از اين سخن، مى‌توان دريافت كه چنانچه مسلمانان به‌خاطر انگيزه‌هاى اسلامى با يهود درگير شوند، پيروزى از آن آنهاست. و شكستهاى گذشته مسلمانان از يهود بدين علّت بود كه رزمندگان، داراى انگيزه‌هاى اسلامى نبوده، در يك كلام جنگ عرب و يهود بوده، نه جنگ اسلام و يهود.
سرسخت‌ترين دشمنان مسلمانان‌ «لَتَجِدَنَّ اشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذينَ امَنُوا الْيَهُودَ وَالَّذينَ اشْرَكُوا وَ لَتَجِدَنَّ اقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذينَ امَنُوا الَّذينَ قالُوا انَّا نَصارى‌ ذلِكَ بِانَّ مِنْهُمْ قِسّيسينَ وَ رُهْباناً وَ انَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ» (مائده، آيه ٨٢)