معارف قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨
شأن نزول عدهاى از مشركان نزد پيامبر صلى الله عليه و آله رفتند و آيين اسلام را پذيرا گشتند، ولى نتوانستند خود را با شرايط محيط زيست مدينه، تطبيق دهند و دچار بيمارى شدند. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله براى بهبود آنان، دستور داد كه به محل خوش آب و هوايى كه مرتع شتران زكات بود، بروند تا هم از آب و هواى بهتر آنجا بهرهمند گردند و هم از شير تازه شتران، تغذيه كنند.
آنان پس از بهبودى، به جاى قدردانى از رسول خدا صلى الله عليه و آله، از اسلام رو برتافتند و ناجوانمردانه، پساز آنكه دست و پاى نگهبانان شترانرا قطع و چشمانشان را كور كردند، آنان را به وضع فجيعى به شهادت رسانده، شتران زكات را به غارت بردند.
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمان دستگيرى آنها را صادر كرد. نيروهاى اسلام آنان را اسير كرده، نزد پيامبر آوردند. در اين هنگام، اين آيه درباره كيفيت مجازات آنان، نازل شد. «١» جنگ با خدا از آنجا كه «جنگ با خدا» بهمعناى واقعى آن محال است، منظور اين آيه شريفه معناى مجازى يعنى «دشمنى با خدا» مىباشد؛ و از طرفى چون «جنگ با خدا» را در كنار «جنگ با پيامبر» صلى الله عليه و آله آورده است، معلوم مىشود كه منظور دشمنى با خدا به وسيله انجام گناهان فردى و مخالفت با تك تك احكام نيست. بلكه مراد دشمنى با خدا در خصوص مواردى است كه رسول نيز در آن دخالتى دارد و خلاصه اينكه به مواردى برگشت مىكند كه شخص محارب مىخواهد آثارى را كه ولايت پيامبر بر جامعه دارد از بين ببرد.
ضميمه كردن اين مطلب با قسمت دوم آيه كه مىفرمايد «وَ يَسْعَوْنَ فِى الْارْضِ فَسادًا» مىرساند كه منظور، فساد در زمين از راه اخلال به امنيت عمومى و راهزنى است، يعنى كسانى كه در قلمرو حكومت اسلامى به ايجاد ناامنى دست زده و مردم را با ارعاب و تهديد با اسلحه و ...، در مخاطره قرار داده و امنيت را از جان و مال و ناموس جامعه سلب مىكنند، اينان مصداق واقعى محاربان با خدا و رسول مىباشند. «٢»