معارف قرآن(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٤

«وَالَّذينَ كَذَّبُوا بِاياتِنا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ وَ امْلى‌ لَهُمْ انَّ كَيْدى‌ مَتينٌ» «١» و كسانى كه آيات ما را تكذيب كردند، به تدريج از جايى كه نمى‌دانند گريبانشان را خواهيم‌گرفت و به آنان مهلت مى‌دهم كه تدبير من استوار است.
بنابراين اگر مؤمنان نيكوكار و صالح به بلايا و مصيبت‌ها گرفتار شوند، «سنت ابتلا و خالص‌سازى» بر آنان جارى شده و اگر نعمتهاى مادى و معنوى برايشان فراوان شود، نتيجه ايمان و تقوايشان است و چنان‌كه از صراطِ ايمان و تقوا منحرف شوند و به ظلم و كفر روآورند، نتيجه آن به‌صورت بلايا و مصيبت به آنان خواهد رسيد و كافران طغيانگر اگر گرفتار بلاها و مصيبت‌ها گردند، سنت هشدار دادن بر آنان جارى شده است و اگر نعمتهاى ظاهرى فراوان نصيبشان شود، گرفتار استدراج شده‌اند و اين نعمتهاى ظاهرى مقدمه عذاب بنيان برانداز است.
انتظار بيجا از رهبرى‌ «قالُوا اوذينا مِنْ قَبْلِ انْ تَأْتِيَنا وَ مِنْ بَعْدِ ما جِئْتَنا قالَ عَسى‌ رَبُّكُمْ انْ يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَ يَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْارْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ» (اعراف، آيه ١٢٩)
(بنى اسرائيل به موسى عليه السلام) گفتند: پيش از آنكه سوى ما بيايى، آزار ديديم و پس از آمدنت- هم اكنون- نيز آزار مى‌بينيم، (موسى عليه السلام) گفت: اميد است پروردگارتان دشمن شما را هلاك كند و شما را در زمين جانشين (آنها) سازد و بنگرد چگونه عمل مى‌كنيد؟
آيه مورد بحث، گلايه بنى‌اسرائيل را از مشكلاتى كه بعد از قيام موسى عليه السلام با آن دست به گريبان بودند، منعكس مى‌سازد. گويا آنها متوقع بودند كه با قيام حضرت موسى عليه السلام تمام مشكلاتشان به سرعت حل شود و فرعون و طرفدارانش از ميان بروند و سرزمين پهناور و حاصلخيز مصر با نعمتهاى خداوندى آن در اختيار آنها قرار گيرد. چنانكه عده‌اى از مردم كشور ما در جريان انقلاب اسلامى و پس از پيروزى‌