آيت‌الله حاج شيخ على كريمى جهرمى، متولد ١٣٢٠ در جهرم، از اساتيد و عالمان گران سنگ حوزه علميه قم است. ايشان، از محضر درس بزرگانى همچون حضرات آيات سيد محمد باقر آيت‌اللهى، سيد محمد باقر سلطانى، شاهرودى، محقق داماد، ميرزا هاشم آملى، شيخ مرتضى حائرى، امام خمينى و گلپايگانى بهره برده و طى ساليان متمادى، آثار متعددى در موضوعات مختلف دينى، به ويژه اهل بيت عصمت و طهارت (ع) نگاشته است.

آيت‌الله كريمى جهرمى از مهدى‌پژوهان آگاه و پرتلاش معاصر است كه ده‌ها كتاب و مقاله وزين به قلم وى در اين موضوع به رشته تحرير در آمده است؛ از جمله: عنايات حضرت مهدى (ع) به علما و مراجع تقليد، مهدى (ع) مقتداى مسيح، حقوق فراموش شده امام زمان (ع)، به ياد مهدى زهرا (س)، صحيفه آفتاب (سخنان گهربار امام زمان (ع))، بحث‌هايى پيرامون زيارت ناحيه مقدسه، بررسى مقايسه‌اى بين حضرت مهدى و امام حسين (ع)، حديث آرزومندى (شرح دعاى ندبه) و ...

به مناسبت نهم ربيع‌الاول، سالروز آغاز امامت حضرت امام عصر (ع) درباره دعاى شريف ندبه، با ايشان به گفت‌وگويى صميمانه نشستيم كه حاصل آن را تقديم خوانندگان گرامى موعود مى‌كنيم. باشد كه طبع لطيف صاحب آن را بيارايد.

دعاى شريف ندبه از كداميك از معصومين (ع) نقل شده و از حيث سند تا چه حد قابل اعتماد و اعتناست؟

يكى از مسائلى كه معمولًا درباره دعاى ندبه بحث مى‌شود همين بحث سند آن است. دعاى ندبه از امام صادق (ع) نقل شده است، ولى روايتى كه اين دعا در آن ذكر شده مرسله است. چون دعاى ندبه جزء مستحبات است و نه واجبات بنابر قاعده تسامح در ادله سنن‌ ٢، چندان لزومى ندارد كه به دنبال صحت سند آن باشيم و به قصد رجا مى‌توان آن را قرائت كرد.

علاوه بر اين، چند معاضد و تقويت‌كننده نيز مى‌توان براى سند دعاى ندبه ارائه كرد كه عبارتند از:

١. كثرت نقل بزرگان دين؛ علمايى كه در دينشان بسيار محتاط بودند و با احتياط زياد فتوا مى‌دادند و در مقام نقل اخبار و سخن گفتن، با احتياط بسيارى قدم برمى‌داشتند، اين دعا را نقل كرده‌اند؛ از جمله اين بزرگان سيد بزرگوار و عارف بالله سيد بن طاووس (ره) است كه از علماى قرن هفتم هجرى به شمار مى‌آيد. ايشان كتاب‌ها متنوع و مقبول نزد همه علما دارد. بنده تاكنون با عالمى برخورد نكرده‌ام كه كوچك‌ترين خدشه‌اى به مقامات علمى، عملى و كتاب‌هاى ايشان وارد كند. سيد بن طاووس در دو كتاب اقبال الاعمال و همچنين مصباح الزائر اين دعا را نقل كرده است. با توجه به اينكه ايشان عالم بسيار معتبر و محترمى است، ٣ تنها با نقل اين دو كتاب، درباره دعاى ندبه اطمينان حاصل مى‌شود.

شيخ محمد بن مشهدى حائرى، كه از اعلام قرن ششم است در كتاب مزار كبير اين دعا را نقل كرده‌اند. همچنين قطب‌الدين راوندى (م ٥٧٣ ق) كه در صحن مطهر حضرت معصومه (س) مدفون است در مزار قديم، و ابوالفرج قطانى از بزرگان قرن پنجم و معاصر مرحوم نجاشى هم در كتاب مزار ٤ خود اين دعا را نقل كرده‌اند.

از ديگر اعلامى كه به نقل اين دعا مبادرت ورزيده‌اند محدث بزرگوار مرحوم علامه مجلسى (ره) است‌ ٥ كه در كتاب مزار بحارالأنوار و همچنين كتاب شريف زادالمعاد اين دعا را نقل كرده است. جالب اينجاست كه بدانيم ايشان در كتاب زاد المعاد، اين دعا را معتبر خوانده است. معناى اين كلام اين است كه ايشان سلسله سند دعا را به طور قطعى و يقينى تا امام صادق (ع) يافته است. ٦

سيد صدرالدين يزدى از شاگردان مرحوم آقا جمال خوانسارى (م ١١٥٤ ق) نيز اين دعا را نقل كرده و در كتاب كوچكى به شرح آن پرداخته است. ايشان در اين كتاب قرائت دعاى ندبه را در روز جمعه، عيد فطر، عيد قربان و عيد غدير مستحب دانسته است، اين مطالب حكايت از اين دارد كه ايشان روايت دعاى ندبه را معتبر مى‌دانسته است.

محدث نورى (ره) صاحب نجم‌الثاقب و شاگرد ايشان مرحوم محدث نامدار شيخ عباس قمى (ره) صاحب مفاتيح‌الجنان نيز اين دعا را نقل كرده‌اند. لازم به ذكر است كه مرحوم شيخ عباس قمى خيلى در نقل مطالب احتياط مى‌كرده و بسيارى از دعاها را نقل نكرده است.

٢. استناد و تمسك بزرگان و محققان قرن‌هاى اخير به بخش‌هايى از اين دعا: از اين دسته از بزرگان اولين كسى‌