حضرت رسول (ص)، دختر گرامى‌شان و ائمه بقيع (ع) را روزى همه آرزومندان بگرداند، به خصوص جوانان سعى و جديت بيشترى داشته باشند زيرا انسان در ايام جوانى هم بهتر مى‌تواند مناسك حج را انجام دهد و هم از معنويت موجود در آن مكان‌هاى شريف بهره بيشترى مى‌برد.

بركات فراوان حج كه در روايات آمده عبارتست از: پاكى از گناهان‌[١]، راه‌يابى به بهشت،[٢] دارا بودن نور حج‌[٣]، آرامش و تسكين دل‌[٤]، همنشينى با پيامبران و صالحان،[٥] در امان بودن از عذاب و خشم الهى‌[٦]، دفع گرفتارى‌هاى دنيا و هراس‌هاى قيامت،[٧] استجابت دعا، ٧ تأمين سلامتى بدن و هزينه‌هاى زندگى و فراخى روزى‌[٨]، پيشگيرى از عذاب و هلاكت،[٩] و ...

شايسته است براى تحصيل اين همه فوائد و بركات، جدّيت زيادترى نماييم و در همه زمان‌ها، به خصوص در ماه مبارك رمضان دعا نماييم كه تقديرات در شب قدر قطعى مى‌گردد.

و اگر كسى مالك همه دنيا باشد، باز به اندازه پاداش يك حج ندارد، و مردگان در قبرهايشان آروز مى‌كنند، كاش دنيا و آن چه در آن هست را مى‌دادند و به جاى آن پاداش يك حج به آنها داده مى‌شد.[١٠]

٢. خدمت و كمك به همسفران: در حضور رسول خدا (ص) سخن از مردى به ميان آمد و درباره او گفته شد: او آدم خوبى است. سپس درباره اوصاف وى به پيامبر (ص) عرض شد: او با ما به حج آمد، هر زمان در مكانى منزل مى‌كرديم، پيوسته مشغول ذكر خدا بود و لااله‌الاالله مى‌گفت و وقتى حركت مى‌كرديم، پيوسته خدا را ياد مى‌كرد و ذكر مى‌گفت تا باز در منزلى ديگر فرود مى‌آمديم، رسول خدا (ص) فرمودند: پس چه كسى شترش را علوفه مى‌داد و غذايش را آماده مى‌كرد؟ پاسخ دادند: همه ما، فرمودند: همه شما از او بهتريد.[١١]

همچنين داستان امام سجاد (ع) كه به طور ناشناس در كاروان حضور مى‌يافتند و خدمت مى‌كردند، معروف است‌[١٢]

اسماعيل خثعمى گويد: به امام صادق (ع) عرض كردم: وقتى ما به مكه مى‌رسيم، همراهان ما، مرا نزد اثاثيه گذاشته، خود به طواف مى‌روند. حضرت فرمودند: «پاداش و اجر تو از آنها بيشتر است»[١٣]

٣. امام (ع) احاطه علمى به همه نيازها و مشكلات مردم دارند، و از بيمارى و غصه‌هاى مردم نگران و محزون مى‌شوند.

علامه مجلسى (ره) در بحارالانوار با سلسله سند، از اميرالمؤمنين (ع) روايت كرده كه فرمودند:

هيچ مؤمنى نيست كه بيمار شود، مگر آنكه ما به بيمارى او بيمار مى‌شويم، و ناراحت مى‌شود مگر آنكه ما به ناراحتى او ناراحت مى‌شويم، و دعا نمى‌كند مگر آنكه براى دعاى او آمين مى‌گوييم، و ساكت نمى‌شود مگر آنكه ما براى او دعا مى‌كنيم.

رميله عرض كرد: يا اميرالمؤمنين (ع) اين فرمايش شما مربوط به كسانى است كه در كنار شما در قصر كوفه هستند، پس نسبت به كسانى كه در اطراف زمين هستند چگونه هستيد؟ امام (ع) فرمودند:

اى رميله، هيچ مؤمنى نه در شرق زمين و نه در غير آن از ما غائب و مخفى نيست.[١٤]

٤. لازم است در مباحث اعتقادى و كلامى، تحقيق كنيم. در بعضى از رساله‌هاى عمليه آمده كه تقليد در مسائل اصول دين جائز نيست يا كافى نيست. مقدار فحص و تحقيق براى هر كسى به اندازه ظرفيت فكر و درك اوست. لذا امام (ع) به حاج محمد على فرمودند: براى تو همين مقدار از خداشناسى كافى است و بيشتر از اين از تو انتظار نمى‌رود. و مفهوم اين كلام آن است كه اين مقدار براى برخى اشخاص كافى نيست.

٥. در عين آنكه انسان، موجودى داراى اراده و اختيار است، اما گاهى به خاطر مصلحت‌هايى، در ذهن او تصرف مى‌شود، به گونه‌اى كه چيزى را كه به طور طبيعى بايد بفهمد، نمى‌فهمد. همچنين چه گاهى نيز مطالبى به او القاء مى‌شود، كه شخص به ظاهر ممكن است فكر كند كه با تلاش خودش آن مطلب را به دست آورده است، در حالى كه به خاطر توسل، دعا يا نمازى كه انجام داده، مورد عنايت اهل بيت (ع) قرار گرفته است. داستان مقدس اردبيلى (ره) و گرفتن جواب سؤالات از اميرالمؤمنين (ع) معروف و مشهور است.

٦. امام زمان (ع) در موسم حج، حضور دارند و مناسك حج را به جا مى‌آورند. دومين نائب خاص حضرت مهدى (ع)، جناب محمد بن عثمان عمرى فرمود:

به خدا قسم، صاحب امر امامت همه سال‌ها در موسم حج حضور پيدا مى‌كنند و مردم را مى‌بينند و مى‌شناسند و مردم هم ايشان را مى‌بينند، ولى نمى‌شناسند.[١٥]

٧. امام (ع) به مجالس مصائب اهل بيت (ع) به خصوص به مصيبت‌هاى جدشان سيدالشهداء (ع) و عمويشان حضرت اباالفضل (ع)، عنايت و توجه ويژه دارند، و در واقع صاحب عزا هستند و چه بسا حضور هم پيدا مى‌كنند.

٨. سزاوار است حاجى اگر حجّ واجب خويش را انجام داده است، به نيابت از پيامبر اكرم (ص) و ائمه معصومين (ع) و حضرت فاطمه (س) حج، عمره، يا طواف انجام دهد.

موسى بن قاسم گويد: به امام جواد (ع) عرض كردم: تصميم دارم به نيابت شما و پدرتان طواف كنم، ليكن به من گفته شده كه نمى‌توان به نيابت از اوصيا طواف انجام داد. امام (ع) فرمودند: «بله (مى‌توان انجام داد) و هر مقدار براى تو امكان دارد طواف كن كه اين كار جائز است».

موسى بن قاسم گويد: پس از سه سال به حضور آن حضرت شرفياب شدم و عرض كردم: من پيشتر از شما اجازه گرفتم تا به نيابت از شما و پدرتان طواف كنم، شما به من اجازه داديد و من نيز به نيابت از شما و پدرتان زياد طواف كردم. سپس چيزى در قلب من گذشت و به آن عمل كردم. حضرت فرمودند: «چه بود؟» گفتم: يك روز به نيابت از رسول خدا (ص) طواف كردم. امام جواد (ع) سه مرتبه فرمودند: «صلى الله على‌