ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٧ - ٣ شبهه زايى از افكار و انديشه ها
مردم بايد تقويت شود. هم معرفت و شناخت مردم. شناخت دينى مردم بايد ارتقا پيدا كند. در زمينه معرفت دينى بايد توجه داشت كه اين ايمانى كه مردم پيدا مىكنند، سست، عوامانه، سطحى و قشرى نباشد؛ به شدت از اين پرهيز بشود. اكتفا نشود به تغليظ احساسات مردم و تشريفات افراطى. تأكيد بر اين چيزها به طور افراطى، هيچ مفيد نيست؛ هيچ تبليغ دين محسوب نمىشود.[١]
براساس اين سخن مقام معظم رهبرى، در برنامههاى مهدوى صدا و سيما- همچون ديگر برنامههاى دينى- بايد به موضوع تعميق و ارتقاى معرفت و ايمان مخاطبان رسانه ملى توجه و تلاش شود كه اينگونه برنامهها هم معرفت و شناخت مردم نسبت به موضوع مهدويت را افزايش دهند و هم ايمان و باور آنها را نسبت به اين موضوع ارتقا بخشند. بنابراين، بر همه مديران و برنامهسازان صدا و سيما لازم است كه از يك سو از طرح مطالب سست، عوامانه، سطحى و قشرى در برنامههاى مهدوى جلوگيرى كنند و از سوى ديگر از بسنده كردن به شاعرانهها و مطالب صرفاً احساسى و عاطفى كه جنبه معرفتافزايى ندارند، خوددارى نمايند.
براى تحقق آنچه گفته شد، اقدامهاى متعددى بايد صورت گيرد كه در اينجا به چند مورد از مهمترين آنها اشاره مىكنيم:
الف) بهرهگيرى از پژوهش و تحقيق در ساخت برنامهها: هرگز نمىتوان از برنامهاى كه براى ساخت آن هيچ پژوهش و تحقيقى صورت نگرفته است و برنامهساز صرفاً براساس اطلاعات محدود خود يا حداكثر استفاده از چند كتاب دست سوم، برنامه خود را سامان داده است، انتظار تعميق و ارتقاى معرفت و ايمان مردم در زمينه باور مهدوى را داشت. از اين رو بر سازندگان برنامههاى مهدوى رسانه ملى لازم است كه در تهيه و توليد اينگونه برنامهها به پژوهش و تحقيق بيش از پيش بها دهند و از طرح مطالبى كه بر پژوهش و تحقيق مبتنى نيست خوددارى كنند.
ب) استفاده از كارشناسان و مجريان زبده و فهيم: يكى ديگر از عواملى كه مىتواند در افزايش سطح برنامههاى مهدوى و در نتيجه ارتقاى معرفت و ايمان مخاطبان اين برنامهها مؤثر باشد، استفاده از آن دسته از كارشناسان حوزوى و دانشگاهى است كه در موضوع مهدويت به طور تخصصى كار كردهاند و صرفاً به ارائه اطلاعات عمومى نمىپردازند. بهرهگيرى از افراد آشنا به موضوع مهدويت براى اجراى برنامههاى مهدوى نيز مىتواند نقش مهمى در اين زمينه داشته باشد.
ج) تأمل و تدبر در توليد برنامهها: شتاب و عجله در ساخت برنامههاى مختلف، از جمله برنامههاى مهدوى براى پاسخگويى به تب آنتن، آفت بزرگى است كه مانع تحقق اهدافى چون معرفتافزايى و تعميق ايمان و باور مردم مىشود و برنامهها را همواره در سطحى نازل از محتوا قرار مىدهد. براى رهايى از اين آفت داشتن برنامهريزى مناسب براى توليد اينگونه برنامهها ضرورى است.
٢. توجه به وجوه سهگانه فرهنگ مهدويت
فرهنگ و انديشه مهدويت شيعى وجوه مختلفى دارد و همه ابعاد سهگانه «ذهنى- عقلى»، «قلبى- احساسى» و «عينى- رفتارى» وجود انسانها را در بر مىگيرد. از اين رو در ترويج و گسترش اين فرهنگ و انديشه متعالى از طريق صدا و سيما بايد به همه ابعاد وجودى انسانها توجه و همه آنها را متأثر نمود. يعنى از يك سو بايد تلاش كرد كه مخاطبان به «شناخت عقلى» مناسبى نسبت به معارف مهدوى دست يابند و از اين نظر كاملًا اقناع شوند و از سوى ديگر بايد در پى اين بود كه مردم از نظر عاطفى و احساسى نيز از اين معارف متأثر شوند تا به «پيوند قلبى» مستحكمى با مهدى موعود نائل شوند و از ديگر سو بايد سعى نمود كه شنوندگان و بينندگان از بعد عينى- رفتارى هم از معارف مهدوى تأثير پذيرند، تا در نهايت به «همراهى عملى» شايستهاى با امام و مقتداى خود برسند و رفتار آنها نيز رنگ و بوى مهدوى پيدا كند.
به بيان ديگر در تبليغ و ترويج فرهنگ مهدويت و انتظار بايد «دانش افزايى»، «شورآفرينى» و «حركتزايى» در كنار هم مورد توجه قرار گيرند تا همه وجوه اين فرهنگ در جامعه محقق شود. البته اين سخن به اين معنا نيست كه يك برنامه همه اين وجوه را داشته باشد، بلكه مراد اين است كه برايند كلى برنامههاى صدا و سيما و حاصل توليدات متعدد و متنوع رسانه در عرصه مهدويت بايد به گونهاى باشد كه تصوير جامعى از فرهنگ مهدويت و انتظار ارائه دهد و همه ابعاد وجودى انسانها را از اين فرهنگ متأثر سازد.
٣. شبههزايى از افكار و انديشهها
تنوع و تكثر مخاطبان رسانه و اختلاف سطح علمى، فرهنگى و اعتقادى آنها اقتضا مىكند كه طرح مباحث مهدوى به گونهاى صورت گيرد كه خداى ناكرده براى كسى ايجاد شبهه و ابهام نكند. قطعاً نمىتوان همه مطالب و مباحثى را كه در يك جمع محدود از ارادتمندان حضرت مهدى (ع) بيان مىشود- هرچند بسيار جذاب و شنيدنى باشد- در رسانه ملى مطرح كرد.
رهبر معظم انقلاب اسلامى نيز در ديدار با رئيس و مديران سازمان صدا و سيما بر اين موضوع تأكيد نموده، فرمود:
برنامه دينى بايد نسبت به دين شبههزُدا باشد از ذهن شنونده؛ نه شبههزا، من گاهى بعضى از بيانات دينى را از تلويزيون يا از راديو گوش مىكنم و مىبينم شبهه ايجاد مىكند! يك حديث سستى، يك حرف نامعقولى، يك مطلبى كه حالا در جمع مثلًا بيست نفره يا پنجاه نفره يك عده مؤمن مخلص، زدنش خوب است و ايمان آنها را زياد مىكند، در سطح ميليونى مردم به زبان آوردن، جز اينكه ايمان يك عدهاى را سست كند و در ذهنشان ترديد ايجاد كند، هيچ فايده ديگرى ندارد. از اين چيزها بايد پرهيز كرد. بيان دينى و تبيين دينى بايد شبههزدا باشد؛ شبههزا نباشد.[٢]