ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٢ - شرح دعاى ندبه
شرح دعاى ندبه
حاج شيخ عباسعلى اديب
و جعلت له و لهم أول بيت وضع للناس للذى ببكة مباركاً و هدى للعالمين
و براى او و خانواده او جايگاه شريفى قرار دادى، كه آن اول خانه و جايى است كه براى مردم خلق شده و آن مكه است كه مباركه و راهنماى عالميان است.
شرح وظيفه دوازدهم: اعتقاد به اين كه مكه معظمه خانه محمد، صلّى الله عليه و آله، و آل او و محل دعوت ايشان است. اين عبارت كاشف از اين است كه تشريفاتى كه خدا براى خانه مكه قرار داده به علت آن است كه اين مكان، محلّ دعوت پيغمبر خاتم و اولاد گرامى او است، پس اين خانه، خانه اين خانواده و اين خانواده منسوب به اين خانه و منصوب در آن هستند و اين عبارت اشاره است به اين آيه كه:
إن اوّل بيت وضع للنّاس[١]
شأن نزول آيه آن است كه [چون] يهود بر مسلمين تفاخر مىنمودند كه بيتالمقدس افضل از كعبه است، به علت آنكه ارض مقدس و محلّ هجرت انبيا است؛ اين آيه بر ردّ ايشان نازل شد كه اين خانه اشرف از همه بقاع زمين است و اوّليت مكه از سه جهت است:
١. مكانى است كه روز دحوالارض (٢٥ ذيقعده) براى زندگانى بشر وضع گرديد، يا اينكه، اوّل زمين مكه آفريده شده و پس از آن زمين از زير آن پيدا و آفريده شده و يا اينكه زمين مكه ابتدا از آب خارج شده پس از آن زمين از زير آن پهن و از آب خارج گرديده است. در خبر است كه: اوّل مكانى كه از آب خارج و پيدا شده، زمين مكه است، و مانند در سفيدى بوده كه بر روى آب باشد، پس از آن ربع مسكون از زير آن از آب خارج شد.
٢. آنكه اول خانهاى است كه براى عبادت وضع شد، تا مردم به زيارت آن بروند و براى نماز قبله مردم گرديد. از ابوذر روايت شده است كه:
سئل عن النبى، صلّى الله عليه و آله، عن اوّل مسجد وضع للناس فقال، صلّى الله عليه و آله، المسجد الحرام ثم بيت المقدس.
٣. آنكه متضمن بركاتى است كه مردم براى تبرك و تيمن و طلب حاجات به آن پناه مىبرند.
قوله ببكه، در معناى بكه سه قول است:
١. بكّه، مسجدالحرام و مكه، شهر مكه است.
٢. بكّه، خانه خدا و مكه، شهر مكه است.
٣. بكّه و مكه مترادف و اصل مكه، بكّه است كه باء آن را تبديل به ميم نمودهاند و كعبه را كعبه ناميدهاند به علت اينكه مربع است و در مقابل آن بيت المعمور و عرش هم مربع است؛ و جهت مربع بودن عرش آن است كه كلماتى كه اسلام مبتنى بر آن شده چهار و آن تسبيحات اربع است.
قوله و هدى للعالمين اين خانه موجب راهنمايى مردم است، به علت آنكه آثار عجيبه از آن ظاهر شد، مانند آنكه اصحاب فيل قصد خرابى آن نمودند و صدهزار سوار با فيلها به رياست ابرهه براى خراب كردن آن مهيا شدند و خداوند ابابيل را كه