پسر هند جگرخواره از وادى يابس خروج مى كند، او مردى ميانه بالا، با چهره اى وحشتناك، سرستبر و آبله روى است. هنگامى كه او را ببينى او را يك چشم تصور مى كنى.[١]

از طريق عامه نيز از مولاى متقيان اميرمؤمنان (ع) روايت شده كه فرمود:

السّفيانىّ من ولد خالد بن يزيد بن أبى سفيان، رجل ضخم الهامة، بوجهه آثار جدرى، و بعينه نكتة بياض.

سفيانى از تبار خالدبن يزيد بن ابى سفيان است، او مردى سرستبر است، كه در چهره اش آثار آبله و در چشمش نقطه سفيدى است.[٢]

حافظ ابوعبدالله، نعيم بن حماد مروزى، (م ٢٢٩ ق.) با سلسله اسنادش از حارث بن عبدالله روايت كرده كه گفت:

يخرج رجل من ولد أبى سفيان، فى الوادى اليابس، فى رايات حمر، دقيق السّاعدين و السّاقين، طويل العنق، شديد الصّفرة، به أثر العبادة.

مردى از تبار ابى سفيان از وادى يابس با پرچم هاى سرخ خروج مى كند كه بازوانش نازك، ساق هاى پايش لاغر، گردنش دراز، چهره اش به شدت زرد و در سيمايش آثار عبادت است.[٣]

در فصل هاى بعدى يادآور مى شويم كه او هرگز خداى را نپرستيده است، اما نشان عبادتى كه در اين حديث آمده، احتمالًا نشانى مزوّرانه باشد.

مروزى همچنين با سلسله اسنادش از «ضمره» روايت كرده كه گفت:

السّفيانى رجل أبيض، جعد الشّعرة.

سفيانى مردى سفيد پوست با موهاى مجعّد است.[٤]

وى همچنين در ضمن حديث مفصلى از كعب الأحبار روايت كرده كه گفت:

السّفيانىّ حديث السّنّ، جعد الشّعر، أبيض، مديد الجسم.

سفيانى جوانى نورس، با موهاى مجعّد، سفيد چهره و لاغر اندام است.[٥]

و در حديث ديگرى آمده است:

و هو ربعة من الرّجال، دقيق الوجه، جهورىّ الصّوت، طويل الأنف، يحسبه من يراه أنّه أعور؛

او مردى ميانه بالا، صورت باريك، بلند آواز و بينى دراز است، هركس او را ببيند گمان كند كه او يك چشم دارد.[٦]

در مورد ويژگى هاى جسمى و نشانه هاى ظاهرى سفيانى، تنها حديث مورد اعتماد و استناد، حديث شيخ صدوق بود كه آن را با سند صحيح از امام صادق (ع) روايت كرده است، احاديث بعدى را به عنوان مؤيد آورديم، به ويژه احاديث مروزى را كه سندهايش به معصوم نمى رسد.[٧]

تعبير «سفيد چهره» كه در حديث ضمره و كعب آمده، با تعبير «أشقر» قابل جمع است، زيرا اشقر به كسى گفته مى شود كه گونه هايش سرخ و سفيد باشد.[٨]

٥- ٥. ديگر اوصاف سفيانى: در احاديث وارده از پيشوايان معصوم (ع) به ذكر اوصاف ظاهرى و ويژگى هاى جسمى سفيانى بسنده نشده، بلكه به اوصاف روحى و روانى او نيز اشاره شده است.

در حديث شيخ صدوق كه سند آن را در بخش پيشين بررسى كرديم و صحّت آن را اثبات نموديم، امام صادق (ع) مى فرمايد:

إنّك لورأيت السّفيانىّ لرأيت أخبث النّاس، أشقر، أحمر، أزرق، يقول: ياربّ ثارى، ثارى، ثمّ‌