ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٥ - ٥ ويژگى هاى سفيانى
إنّ خروج السّفيانىّ من الأمر المحتوم.
خروج سفيانى از نشانه هاى حتمى است.
امام صادق (ع) فرمود: «آرى».[١]
شيخ صدوق اين حديث را با پنج واسطه از امام صادق (ع) روايت كرده و علماى رجال بر وثاقت همه آنها تصريح كرده اند:
١. محمد بن موسى بن متوكل: علامه حلى و ابن داود حلى بر وثاقتش تصريح كرده[٢] و سيد ابن طاووس بر وثاقت او ادعاى اجماع نموده است.[٣]
٢. عبدالله بن جعفر حميرى: شيخ طوسى بر وثاقتش تصريح كرده است.[٤]
٣. احمد بن محمد بن عيسى: گفتيم كه شيخ طوسى بر وثاقت او نيز تصريح نموده است؛[٥]
٤. حسن بن محبوب: او را نيز شيخ طوسى توثيق نموده است؛[٦]
٥. ابوحمزه ثمالى: مرحوم نجاشى بر وثاقت او تأكيد كرده است.[٧]
در اين حديث حتمى بودن خروج سفيانى از دو امام معصوم (ع) روايت شده است.
سه. نعمانى با سلسله اسنادش از امام صادق (ع) روايت مى كند كه فرمود:
السّفيانىّ من المحتوم و خروجه فى رجب.
سفيانى از امور حتمى است و خروجش در ماه رجب است.[٨]
ابوزينب، محمدبن ابراهيم نعمانى، از شخصيت هاى برجسته قرن چهارم است كه پيشتاز رجاليون او را با عناوين: عظيم القدر، شريف المنزله، صحيح العقيده و كثيرالحديث ستوده است.[٩]
نعمانى اين حديث را با پنج واسطه از امام صادق (ع) روايت كرده، كه همه آنها از نظر علماى رجال مورد اعتماد و استناد هستند:
١. احمد بن محمد بن سعيد، مشهور به ابن عقده: نجاشى بر صداقت، وثاقت، امانت و جايگاه رفيعش تأكيد كرده است.[١٠]
٢. محمد بن فضل بن ابراهيم بن قيس بن رمانه: بر وثاقت او نيز نجاشى تصريح كرده است.[١١]
٣. حسن بن على بن فضال: شيخ طوسى بر تقوا، زهد و وثاقتش تأكيد كرده است.[١٢]
٤. ابواسحاق، ثعلبة بن ميمون: بر فقاهت، وثاقت، فضيلت و جلالت قدرش شيخ طوسى تأكيد نموده است.[١٣]
٥. عيسى بن اعين: شيخ نجاشى بر وثاقتش تصريح كرده است.[١٤]
در اين حديث بر حتمى بودن سفيانى تأكيد و خروجش در ماه رجب بيان شده است.
در حديث ديگرى در همين زمينه آمده است:
و من المحتوم خروج السّفيانىّ فى رجب.
خروج سفيانى در ماه رجب از نشانه هاى حتمى مى باشد.[١٥]
از اين بحث مقدماتى به نتايج زير رسيديم:
١. نشانه هاى ظهور حضرت بقيةالله- ارواحنافداه- بسيار فراوان است و از مرز دو هزار مى گذرد.
٢. پنج نشانه از آنها از علايم حتمى است.
٣. يكى از علايم حتمى خروج سفيانى است.
و اينك وقت آن رسيده كه ويژگى هاى سفيانى را در پرتو احاديث وارده از پيشوايان معصوم برشماريم.
٥. ويژگى هاى سفيانى
١- ٥. نام سفيانى: مشهور آن است كه نام سفيانى: «عثمان» و نام پدرش: «عنبسه» مى باشد.[١٦]
در برخى از منابع نام پدرش «عُيَينَه» آمده[١٧] كه با توجه به اتحاد طريق به نظر مى رسد كه آن تصحيف شده «عنبسه» باشد.
اسامى ديگرى نيز براى سفيانى نقل شده كه از آن جمله است:
١. حرب بن عنبسة بن مرة بن كلب بن سلمة بن يزيد بن عثمان بن خالد بن يزيدبن معاوية بن ابى سفيان؛[١٨]
٢. عنبسة بن مرة بن كليب بن سلمة بن عبدالله بن