نشانه هاى ظهور كه در اصطلاح «ملاحم» و «فتن» ناميده مى شوند، همان احاديث غيبى رسول اكرم (ص) و پيشوايان معصوم (ع) هستند، كه از سرچشمه زلال قرآن و عترت نشأت گرفته و در مجامع حديثى ثبت شده اند. اين نشانه ها همانند دانه هاى تسبيح با نظم و ترتيب خاصى، در بستر زمان تحقق يافته، صحت و استوارى سخنان پيشوايان را براى همگان روشن و مبرهن مى سازد.

احاديث مربوط به ملاحم و فتن آنقدر گسترده است كه با شهادت پيامبر، ماجراى سقيفه، گزينش خليفه، غصب فدك و تهاجم به خانه وحى آغاز شده، از روى كارآمدن معاويه ها، حجّاج ها، مغول ها و ... سخن گفته و از شهادت سالار شهيدان و ديگر شهداى راه فضيلت؛ چون عمار ياسر، حُجر بن عدى، ميثم تمار، سعد معاذ، عمر و بن حمق و ... به روشنى خبر داده است.

اخبار ملاحم و فتن، خروج قرامطه، سقوط بنى عباس، فتح استانبول، اشغال عراق و افغانستان توسط سر كرده كفار را در برگرفته، رخدادهاى جهان را تا هنگامه ظهور و انفجار نور به نمايش گذاشته است.

در كتاب هاى مرجع و منابع حديثى شيعه و اهل سنت، فصل هايى با عنوان: فتن، ملاحم، اشراط الساعة و علائم ظهور به نقل اين احاديث اختصاص يافته است.

در اين زمينه كتاب هاى مستقل فراوانى تأليف شده است‌[١] كه نشانه هاى ظهور را به ويژه مورد بحث و بررسى قرار داده اند. در اينجا به شمارى از آنها اشاره مى كنيم:

١. الفتن، ابوعبدالله نعيم بن حماد مروزى (م ٢٢٩ ق.).[٢]

٢. الفتن، ابوعلى حنبل بن اسحاق بن حنبل شيبانى (م ٢٧٣ ق.).[٣]

٣. الملاحم، حافظ احمد بن جعفر بن محمد، مشهور به «ابن المنادى» (م ٣٣٦ ق.).[٤]

٤. التشريف بالمن فى التعريف بالفتن، ابوالقاسم رضى الدين على بن موسى، مشهور به «ابن طاووس» (م ٦٦٤ ق.).[٥]

٥. نهاية البداية و النّهاية فى الفتن و الملاحم، حافظ ابوالفداء، اسماعيل بن كثير دمشقى (م ٧٧٤ ق.).[٦]

٦. الإشاعة لأشراط السّاعة، محمد بن عبدالرّسول حسينى شهرزورى، مشهور به «برزنجى» (م ١١٠٣ ق.).[٧]

٧. بشارة الإسلام فى علامات المهدى (ع)، سيد مصطفى آل السيد حيدر الكاظمى (م ١٣٣٦ ق.).[٨]

٨. نوائب الدّهور فى علائم الظهور، سيد حسن ميرجهانى (م ١٤١٣ ق.).[٩]

٩. أشراط السّاعة، يوسف بن عبدالله بن يوسف الوابل (معاصر).[١٠]

١٠. معجم الملاحم و الفتن، سيدمحمود دهسرخى (معاصر).[١١]

تعداد بى شمارى از كتاب هاى پايه و مرجع كه در زمينه نشانه هاى ظهور و ديگر مسائل مهدويت نگاشته شده اند در كشاكش زمان و حوادث دوران، به ويژه به هنگام تهاجم مخالفان به كتابخانه هاى بزرگان شيعه از بين رفته و غالباً طعمه حريق شده اند.

كهن ترين اثر برجاى مانده از اوايل قرن سوم، كتاب الفتن نعيم بن حماد مروزى (م ٢٢٩ ق.) است.

اهميت اين كتاب در اين است كه مؤلّف آن ٢٦ سال قبل از تولد حضرت ولى عصر (عج) ديده از جهان فروبسته است، و خود از محدثان معروف زمان بود كه بخارى در صحيح خود از او روايت كرده است و بسيارى از علماى رجال بر صداقت و وثاقت او تأكيد كرده اند.[١٢] و تعدادى از نسخه هاى خطى آن تا زمان ما محفوظ مانده است.[١٣]

از ديگر ويژگى هاى اين كتاب، جامعيت آن است كه شامل بيش از ٢٠٠٠ حديث درباره فتن، ملاحم و نشانه هاى ظهور است، در حالى كه مثلًا، در فتن ابوعلى ١٣٦ حديث، و ملاحم ابن منادى ٣١٢ حديث آمده است.

سيد ابن طاووس ٣٠٨ حديث از فتن نعيم بن حماد را برگزيده، به پيوست ١١٥ حديث از فتن سليلى و ٩٣ حديث از فتن زكريا بن يحيى بزار در كتابى گردآورده و آن را التشريف بالمن نام نهاده است.[١٤]

در ميان كتاب هايى كه در موضوع ياد شده توسط معاصران به رشته تحرير درآمده اند، كتاب هاى زير گسترده ترين كتاب ها در اين زمينه به شمار مى آيند:

١. نوائب الدّهور، سيدحسن ميرجهانى، با ٥٥٥ حديث؛

٢. علامات المهدى المنتظر، شيخ مهدى فتلاوى، با ٥٢٥ حديث؛

٣. يأتى على النّاس زمان، سيدمحمود دهسرخى با ٩٢٠ مدخل؛

٤. معجم الملاحم و الفتن از همين نويسنده، با ١٨٠٠ سرفصل.

بنابراين جاى هيچ ترديد نيست كه شمار نشانه هاى ظهور از مرز ٢٠٠٠ مى گذرد كه بيشتر آنها تحقق يافته و تعداد اندكى از آنها باقى مانده است.

همه اين نشانه ها در طول قرون و اعصار، براى تقويت ايمان و تحكيم اعتقاد باورداران، به حكمت خداوند حكيم رخ داده، تا دچار شك و ترديد نشوند و در راهى كه برگزيده اند ثابت و استوار بمانند، ولى هرگز نزديك شدن ظهور را به صورت روشن و شفاف بيان نمى كند.

٢. شمارش گر معكوس‌