در قسمتى از زيارت «آل ياسين» كه از امام عصر (ع) نقل شده، پس از آنكه تك تك امامان را به عنوان حجّت خدا مى خوانيم و بر اين موضوع گواهى مى دهيم خطاب به آنها مى گوييم:

فالحقُّ ما رضيتموه و الباطل ما أسخطتموه و المعروف ما أمرتم به و المنكر ما نهيتم عنه.[٢]

حق آن است كه شما از آن خشنود شويد و باطل آن است كه شما از آن به خشم آييد. معروف آن است كه شما بدان امر كنيد، و منكر آن است كه شما از آن نهى كنيد.

همچنين در بخشى از زيارت «جامعه كبيره» خطاب به حجت هاى الهى عرضه مى داريم:

و الحقُّ معكم و فيكم و منكم و إليكم و أنتم أهله و معدنه.[٣]

حق با شما، در شما، از شما و به سوى شماست و شما اهل حق و معدن آن هستيد.

٧- ٢. حجت هاى خدا بيان كننده حلال و حرام الهى: يكى ديگر از ويژگى هاى منحصر به فرد حجت هاى خداوند، مرجعيت آنان براى بيان حلال و حرام الهى است. اين ويژگى از ابتداى تاريخ تا روزى كه بشر در كره زمين حيات دارد استمرار داشته و خواهد داشت و بشر هيچ گاه از راهنمايى حجت هاى الهى بى نياز نخواهد شد.

امام صادق (ع) در اين زمينه مى فرمايد:

مازالت الأَرض إلّا ولله فيها الحجَّة حجَّة يعرِّف الحلال و الحرام و يدعو إلى سبيل اللّهِ.[٤]

تا زمانى كه زمين پابرجاست در آن براى خدا حجتى است كه حلال و حرام را به مردم مى شناساند و آنها را به راه خدا فرامى خواند.

٨- ٢. پيروى از حجت هاى الهى شرط نجات و رستگارى: چون حجت هاى الهى تنها معيارهاى شناخت حق از باطل و معروف از منكرند، نجات و رستگارى نيز تنها در گرو پيروى و اطاعت از آنهاست و هركس راهى جز راه آنها بپيمايد و سر در گرو اطاعت كسى جز آنان بگذارد، جز گمراهى و بهره اى نخواهد داشت.

فرازى از زيارت «جامعه كبيره» كه از امام هادى (ع) نقل شده است، اين موضوع را به خوبى روشن مى سازد:

هلك من عاداكم وخاب من جحدكم و ضلَّ من فارقكم و فاز من تمسَّك بكم و أمن من لجأ إليكم و سلم من صدَّقكم و هدى من اعتصم بكم من اتَّبعكم فالجنَّة مأويه و من خالفكم فالنَّار مثويه.[٥]

هركه با شما دشمنى ورزيد نابود شد؛ هركه شما را تكذيب كرد نوميد گشت؛ هركه از شما دورى گزيد، گمراه شد؛ هركس به شما تمسك جست پيروز شد؛ هركه به شما پناه آورد ايمنى يافت؛ هركه شما را تصديق كرد به سلامت رسيد؛ هركه با شما همراه شد هدايت يافت؛ هركس شما را پيروى كند بهشت پناهگاه اوست و هركس به مخالفت شما برخيزد آتش جايگاه اوست.

٩- ٢. ضرورت شناخت حجت هاى الهى: در بسيارى از روايات برضرورت شناخت حجت و امام عصر تأكيد شده تا آنجا كه در روايت متواترى كه از پيامبرگرامى اسلام (ص) نقل شده، نشناختن امام برابر با مرگ در زمان جاهليت دانسته شده است.

از اين رو سفارش شده است كه همواره از خدا بخواهيد كه حجتش را به شما بشناساند تا از گمراهى و جهالت نجات يابيد.

در قسمتى از دعاى «معرفت» كه بر خواندن آن درزمان غيبت تأكيد شده، آمده است:

... أَللّهمَّ عرِّفنى حجَّتك فإنَّك إن لم تعرِّفنى حجَّتك ضللت عن دينى.[٦]

بار خدايا، مرا با حجّت خود آشنا ساز؛ كه اگر مرا با حجّتت آشنا نكنى از دينم گمراه شوم.

١٠- ٢. حجت هاى خدا واسطة فيوضات الهى: از بسيارى از ادعيه، زيارات و روايت هايى كه از ائمة معصومين (ع) نقل شده است، چنين استفاده مى شود كه همه فيوضات و نعمت هاى مادى و معنوى كه از سوى خداوند بر بندگان ارزانى مى شود، به واسطه يا به بركت وجود حجت هاى الهى است.

در بخشى از زيارت «جامعه كبيره» در اين زمينه چنين مى خوانيم:

بكم فتح الله و بكم يختم و بكم ينزِّل الغيث و بكم يمسك السَّماء أن تقع على الأرض إلّا بإذنه و بكم ينفِّس الهمَّ و يكشف الضُّرَّ.[٧]

خداوند به شما گشوده و به شما پايان مى دهد. به شما باران را نازل مى كند و آسمان را از اينكه جز به اذن او، بر زمين فرو افتد نگه مى دارد و به شما اندوه را مى برد و سختى ها را برطرف مى سازد.

در فرازى از دعاى «عديله» نيز درباره آخرين حجت حق، حضرت مهدى (ع) چنين آمده است:

ببقائه بقيت الدنيا و بيمنه رزق الورى و بوجوده ثبتت الأَرض و السَّماء.[٨]

به بقاى او دنيا باقى است و به بركت او مردم روزى داده مى شوند و به وجود او آسمان و زمين پابرجاست.

١١- ٢. حجت هاى الهى شاهدان و گواهان برمردم: در روايات بسيارى بر اين نكته تأكيد شده است كه حجت هاى خداوند شاهد و گواه بر اعمال مردمان بوده و در روز قيامت به نفع يا ضرر آنها شهادت مى دهند.

در روايتى كه از امام على (ع) نقل شده، در اين زمينه چنين آمده است:

إنَّ الله طهَّرنا و عصمنا و جعلنا شهداء على خلقه و حجَّته فى أرضه.[٩]

خداوند ما را پاكيزه داشته و از خطا حفظ كرده است. او ما را گواه‌