كتاب يادشده كه دوره كامل تاريخ زندگى و فضائل و مناقب پيامبر اكرم (ص) و اهل بيت گرامى ايشان (ع) است از ديرباز مورد توجه اهل تحقيق بوده و به دليل نيكويى روش، روشنى عبارات، امانت در نقل و استناد به مصادر مورد قبول شيعه و اهل سنت ستايش شده است.[١]

بخش عمده اى از جلد سوم اين كتاب (از ص ٢٣٣ تا ٢٦٣) به ذكر امام دوازدهم اختصاص يافته و در آن تاريخ زندگى، دلايل امامت، نشانه هاى ظهور، ويژگيهاى ظاهرى، معجزات، توقيعات و ديگر موضوعات مرتبط با آن حضرت بررسى شده است.

٨. إثبات الهداة بالنصوص والمعجزات، محمد بن الحسن الحُرّالعاملى (در گذشته به سال ١١٠٤ ق.)، ٧ ج، تصحيح سيد هاشم رسولى محلاتى، مترجم احمد جنتى، چاپ اول: دارالكتب الإسلاميه، ١٣٦٦.

اين كتاب براساس گفته مؤلف آن دربردارنده بيش از ٢٠٠٠٠ حديث و دليل نقلى در زمينه اثبات نبوت خاصه حضرت خاتم الانبياء (ص) و امامت ائمه اطهار (ع) است.

از مهم ترين ويژگيهاى كتاب يادشده اين است كه در بررسى زندگى پيامبر اكرم (ص) و هر يك از ائمه اهل بيت (ع) رواياتى كه در كتابهاى معروف و معتبر شيعه و اهل سنت درباره اين بزرگواران وارد شده به تفكيك نقل و بررسى شده است.

بخش پايانى كتاب إثبات الهداة كه دربردارنده بخشى از جلد ششم (ص ٢٢٩- ٢٥٩) و تمامى جلد هفتم اين كتاب است، به امام دوازدهم حضرت صاحب الزمان (ع) اختصاص يافته و در آن موضوعات زير مطرح شده است:

١. نصوصى كه از طريق شيعه و اهل سنت بر امامت صاحب الزمان (ع) وارد شده است؛

٢. معجزات صاحب الزمان (ع)؛

٣. صفات امام مهدى (ع) و نشانه هاى خروج آن حضرت؛

٤. رد انديشه هاى غلات و ....

٩. بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محمد باقر مجلسى معروف به علامه مجلسى (١١١١- ١٠٢٧ ق). ١١٠ ج، چاپ سوم: بيروت، دار إحياء التراث العربى، ١٤٠٣ ق.

كتاب ياد شده يكى از بزرگ ترين مجموعه هاى روايى شيعه به شمار مى آيد و دربردارنده روايات بسيارى در زمينه هاى مختلف اعتقادى، اخلاقى، فقهى، تاريخى و ... است. سه جلد از اين كتاب؛ يعنى جلدهاى ٥١ تا ٥٣ با عنوان «تاريخ الحجة» به بررسى ابعاد مختلف زندگى امام عصر (ع)، از تولد تا غيبت و از غيبت تا ظهور اختصاص يافته و در آن بخش عمده اى از رواياتى كه در هر يك از اين زمينه ها از پيامبر اكرم (ص) و ائمه معصومين (ع) نقل شده، جمع آورى گرديده است.

مجلدات ياد شده كه دربردارنده مطالب جلد ١٣ از چاپهاى قديمى بحارالأنوار است به دفعات ترجمه شده و براى همه علاقه مندان قابل استفاده است. معروف ترين اين ترجمه ها، ترجمه آقاى على دوانى است كه با نام مهدى موعود (ع) از سوى انتشارات دارالكتب الاسلامية منتشر شده است. اخيرا هم اين كتاب با ترجمه حسن بن محمد ولى اروميه اى از سوى انتشارات مسجد مقدس جمكران منتشر شده است.

در سالهاى اخير نيز كتابهاى زيادى براساس ديدگاه كلامى- تاريخى و با بهره گيرى از مصادر اوليه مهدويت به رشته تحرير درآمده اند كه برخى از آنها به شرح زير است:

١. إلزام الناصب فى إثبات الحجّة الغائب (ع)، شيخ على يزدى حائرى (در گذشته به سال ١٣٣٣ ق.)، ٢ ج، چاپ دوم: قم، مكتبة الرضى، ١٤٠٤ ق.

جلد اول اين كتاب كه در هفت فصل سامان يافته شامل مباحثى به شرح زير است:

١. لزوم وجود حجت الهى در زمين؛

٢. معرفت امام (ع)؛

٣. بشارتهاى الهى به ظهور امام مهدى (ع) در قرآن و ديگر كتابهاى آسمانى؛

٤. اخبار پيامبر و ائمه معصومين (ع) به ظهور حجت (ع)؛

٥. آياتى كه به امام مهدى (ع) تفسير شده اند؛

٦. امكان غيبت و كسانى از انبياء و اوليا كه غيبت داشته اند، فلسفه غيبت و ...

در جلد دوم اين كتاب نيز اين عناوين به چشم مى خورد:

١. حكايت كسانى كه در زمان غيبت كبرى ادعاى رؤيت كرده اند؛

٢. اخبار اهل سنت به وجود حجت (ع)؛

٣. نشانه هاى ظهور، حوادث عصر ظهور و رجعت و ...

شايان ذكر است كه اين كتاب توسط «سيدمحمد جواد مرعشى نجفى» ترجمه و با نام چهره درخشان امام زمان (ع)، در سه جلد منتشر شده‌