ماهنامه موعود
(١)
شماره چهل و دوم
١ ص
(٢)
فهرست
١ ص
(٣)
از اينجا تا دولت كريمه
٢ ص
(٤)
انسان و جهان آينده
٤ ص
(٥)
برادران رسول خدا (ص)
١٣ ص
(٦)
مسيح يهودى و فرجام جهان
١٤ ص
(٧)
نسيم
٢١ ص
(٨)
اين ماه تمام
٢١ ص
(٩)
مسيحيت صهيونيستى پيدايش و ظهور تاريخى آن
٢٢ ص
(١٠)
پيوريتنها و صهيونيسم مسيحى
٢٢ ص
(١١)
پروتستانها و صهيونيسم مسيحى
٢٤ ص
(١٢)
سازمانها و نهادهاى صهيونيستى مسيحى
٢٦ ص
(١٣)
صهيونيست- مسيحى ها، آمريكا و اسرائيل
٢٩ ص
(١٤)
پدرم سلام
٣٢ ص
(١٥)
عشق واقعى
٣٣ ص
(١٦)
بررسى اسناد زيارت ناحيه مقدّسه
٣٦ ص
(١٧)
مصادر زيارت ناحيه مقدسه
٣٧ ص
(١٨)
صدور زيارت ناحيه
٣٧ ص
(١٩)
اسناد زيارت ناحيه
٣٨ ص
(٢٠)
زيارت ناحيه ثانيه (رجبيه)
٣٨ ص
(٢١)
سند زيارت ناحيه ثانيه
٣٨ ص
(٢٢)
خواب پدر
٤٠ ص
(٢٣)
اشعار عاشورايى
٤٢ ص
(٢٤)
در حوالى عطش
٤٢ ص
(٢٥)
آخرين منزل
٤٢ ص
(٢٦)
آب يعنى بى وفايى
٤٣ ص
(٢٧)
سبز بخت سرخ او
٤٣ ص
(٢٨)
ارتباط امام مهدى (ع) با امام حسين (ع)
٤٤ ص
(٢٩)
الف) امام مهدى (ع) از تبار امام حسين (ع)
٤٥ ص
(٣٠)
ب) تحقق اهداف عاشورا با قيام مهدى (ع)
٤٥ ص
(٣١)
ج) مهدى (ع) منتقم خون امام حسين (ع)
٤٦ ص
(٣٢)
د) مهدى (ع) هميشه به ياد حسين (ع)
٤٧ ص
(٣٣)
دليل ناله بلبل
٤٩ ص
(٣٤)
نوشته هاى عاشورايى
٥٠ ص
(٣٥)
عنايات حضرت بقية اللّه ارواحنا فداه به آثار امام
٥٠ ص
(٣٦)
از حسين (ع) تا مهدى (ع)
٥٠ ص
(٣٧)
با حسين (ع) تا مهدى (ع)
٥٠ ص
(٣٨)
عاشورا و انتظار
٥١ ص
(٣٩)
حماسه عاشورا به بيان حضرت مهدى (ع)
٥١ ص
(٤٠)
بايسته هاى تبليغ فرهنگ مهدوى
٥٢ ص
(٤١)
1 بايسته هاى عملى
٥٣ ص
(٤٢)
2 بايسته هاى نظرى
٥٤ ص
(٤٣)
1- 2 شناخت همه جانبه از فرهنگ مهدويت و انتظار
٥٤ ص
(٤٤)
امام مهدى (ع) و ايرانيان
٥٩ ص
(٤٥)
مدينه آرمانى دينى
٦٢ ص
(٤٦)
2 مدينه آرمانى مسيحيت
٦٢ ص
(٤٧)
شفاى يك نگاه
٦٨ ص
(٤٨)
پايان جهان در اساطير
٧٢ ص
(٤٩)
ه) اساطير ايرانى
٧٢ ص
(٥٠)
و) معاد در اديان آسمانى
٧٤ ص
(٥١)
ز) معاد در اساطير ديگر
٧٦ ص

ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٩ - سند زيارت ناحيه ثانيه

محققان از علما درباره اين جمله، چند احتمال داده اند:

١. علامه مجلسى مى فرمايد:

و اعلم أنّ فى تاريخ الخبر إشكالا لتقدمها على ولادة القائم (ع) بأربع سنين. لعلّها كانت اثنتين و ستين و مأتين و يحتمل أن يكون خروجه عن ابى محمد العسكرى (ع).[١]

٢. ملا عبدالله بن نورالله بحرانى مى نويسد:

هكذا فى جميع النسخ إلّا أنّ هذا التاريخ لا يناسب ولادة و غيبة الإمام المهدى (ع) بفصل عدة سنوات فيحتمل تصحيف الرقم، أو أنّها وردت عن الإمام العسكرى (ع).[٢]

٣. حاج ميرزا ابوالفضل تهرانى مى نويسد:

و ظاهرا، مراد به ناحيه، حضرت امام حسن عسكرى است؛ چنانچه در كثيرى از اخبار، اين اطلاق شايع است، چه اين تاريخ سابق بر ولادت امام زمان است.[٣]

٤. حاج فرهاد ميرزا معتمدالدوله مى نويسد:

گويند: تاريخ خبر خالى از اشكال نيست، چون ولادت با سعادت امام زمان در سال ٢٥٦ است و خروج اين زيارت، چهار سال قبل از ميلاد است، و احتمال دارد كه از امام عسكرى باشد و نساخ اشتباه كرده باشند.[٤]

٥. محمد ابراهيم آيتى مى گويد:

در زيارت ناحيه مقدسه كه در اقبال سيدبن طاووس نقل شده، نام هفتاد و دو نفر از شهدا ذكر شده است. و اين زيارت، كه تاريخ صدور آن از ناحيه مقدسه سامراء، سال ٢٥٢ ق. مى باشد، بايد از ناحيه مقدسه امام حسن عسكرى (ع) شرف صدور يافته باشد، نه از ناحيه مقدسه امام زمان (ع). چه در اين تاريخ؛ يعنى سال ٢٥٢ ق، هنوز امام زمان تولد نيافته بود، و هشت سال ديگر؛ يعنى تا سال ٢٦٠ ق. پدرش امام يازدهم (ع) زنده بود.[٥]

بنابراين، اگر سال ٢٥٢ را صحيح بدانيم و احتمال تصحيف- كه در متون خطى قديم بسيار است و اشباه و نظاير فراوان دارد- ندهيم، مراد از ناحيه، امام عسكرى (ع) است. اما اگر اين سال را نادرست بدانيم و مانند علامه مجلسى و ملا عبدالله بحرانى، احتمال تصحيف بدهيم و صحيح آن را «ستين» بدانيم، مراد از ناحيه، ناحيه مقدسه امام زمان (ع) خواهد بود.

اما در زيارت رجبيه- كه در بخشى از آن با زيارت ناحيه، شباهت به چشم مى خورد-، احتمال فراوان است كه زيارت جداگانه و مروى از يكى از امامان (ع) بوده باشدكه با توجه به فقدان اصل مزار شيخ مفيد و عدم سند، نمى توانيم به گوينده آن پى ببريم.

پى نوشتها:

(\*) برگرفته از: مجله مسجد، ش ٦٦.


[١]. محمدباقرمجلسى، بحارالانوار، ج ٩٨، ٣١٧.

[٢]. ر. ك: سيدمحمد امين، اعيان الشيعه، ج ٨، ٢١٩.

[٣]. ابن طاووس، مصباح الزائر، ٢٢١.

[٤]. بحارالانوار، ج ٩٨، ٣٢٨.

[٥]. ابن المشهدى، المزار الكبير، ٤٩٦- ٥١٩.

[٦]. ابن طاووس، مصباح الزائر، ١٩٢.

[٧]. بحارالانوار، ج ٩٨، ٣١٧، ح ٨؛ ميرزاحسين نورى، مستدرك الوسائل، ج ١٠، ٣٣٥، ح ١٦؛ جامع احاديث الشيعه، ج ١٥، ٤٠٥، ح ١٦ و ١٧.

[٨]. ابن طاووس، مصباح الزائر، ٢٢١.

[٩]. نامعلوم، المزار، ورق ١٤٦.

[١٠]. ر. ك: مستدرك الوسائل، ج ١٠، ٣٣٥، ح ١٧.

[١١]. ابن المشهدى، المزار الكبير، ٤٩٦.

[١٢]. ر. ك: كاشانى، الصحيفة المهدية، ٢٠٣.

[١٣]. شيخ عباس قمى، نفس المهموم، ٢٣٣.

[١٤]. ميلانى، قادتنا كيف نعرفهم، ج ٦، ١١٥.

[١٥]. مرتضى مطهرى، حماسه حسين، ح ١، ١٩١.

[١٦]. المزار الكبير، ٢٧.

[١٧]. بحارالانوار، ج ٩٨، ٣٢٨.

[١٨]. مستدرك الوسائل، ج ١٠، ٣٣٥، ح ١٧.

[١٩]. بحارالانوار، ج ٩٨، ص ٣١٧، ح ٨.

[٢٠]. بحارالانوار، ج ٩٨، ٢٦٩- ٢٧٤.

[٢١]. همان، ج ٩٨، ٢٧٤.

[٢٢]. المزار الكبير، ١٦٢- ١٦٤.

[٢٣]. بحارالانوار، ج ٩٨، ٣٣٦- ٣٤١.

[٢٤]. همان.

[٢٥]. بحرانى، عوالم العلوم، ج ٦٣ (مخطوط)، ص ٧٨٧، تحت عنوان: الأخبار، الائمة، القائم اوابيه.

[٢٦]. تهرانى، شفاءالصدور، ج ١، ٢٤٣.

[٢٧]. معتمدالدوله، قمقام زخار، ٦٧٧.

[٢٨]. آيتى، بررسى تاريخ عاشورا، ١٢٣.