ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٤ - ١- ٢ شناخت همه جانبه از فرهنگ مهدويت و انتظار
در اين كتاب پس از مقدمه مؤلف، تكاليف منتظران در زمان غيبت، در شصت عنوان مستقل مورد بررسى قرار گرفته است.
همچنين شما مى توانيد با بهره بردارى از كتاب راز و نياز منتظران، كه از سوى انتشارات موعود منتشر شده، بيش از پيش با دعاها، زيارتها، نمازها و صلوات و توسلات مرتبط با امام عصر (ع) آشنا شويد.
اين نخستين قدم در راه ايجاد ارتباط معنوى با امام عصر (ع) است و قطعا با مواظبت بر انجام كارهايى كه از آنها ياد شد، رفته رفته روح انتظار در شما زنده تر شده، پيوند معنوى شما با امام مهدى (ع) مستحكم تر مى شود و با آن حضرت انس و الفتى بيشتر پيدا مى كنيد. اما پس از اين مرحله بايد تلاش نماييد كه حضور امام عصر (ع) را بيش از پيش در زندگى فردى و اجتماعى خود احساس كنيد. احساس حضور امام به اين است كه شما آن حضرت را شاهد و ناظر بر رفتار، گفتار و پندار خود بدانيد و هر آنچه را كه خشنودى امام زمان (ع) در آن است انجام دهيد و از هر آنچه كه موجب ناخشنودى آن امام مى شود دورى گزينيد. اين حداقل وظيفه اى است كه ما در برابر حجت خدا داريم و آن حضرت نيز به صراحت انجام اين وظيفه را به عهده همه ما گذاشته اند:
هر يك از شما بايد آنچه را كه موجب دوستى ما مى شود، پيشه خود سازد و از هر آنچه كه موجب خشم و ناخشنودى ما مى گردد، دورى گزيند؛ زيرا فرمان ما به يكباره و ناگهانى فرا مى رسد و در آن زمان توبه و بازگشت براى كسى سودى ندارد و پشيمانى از گناه كسى را از كيفر ما نجات نمى بخشد.[١]
٢. بايسته هاى نظرى
١- ٢. شناخت همه جانبه از فرهنگ مهدويت و انتظار
براساس روايات قطعى و ترديدناپذيرى كه از طريق شيعه و اهل سنت نقل شده، بر هر مسلمانى واجب است كه امام زمان خود را بشناسد. اين موضوع از چنان اهميتى برخوردار است كه پيامبر گرامى اسلام (ص) و ائمه معصومين (ع) فرموده اند:
كسى كه بميرد و امام زمان خود را نشناسد مانند كسى است كه در عصر جاهليت [عصر گمراهى]، از دنيا رفته است.[٢]
امام باقر (ع) نيز در همين زمينه مى فرمايد:
هر كس در حالى بميرد كه امامى نداشته باشد، مردن او مردن جاهليت است و هرآنكه در حال شناختن امامش بميرد، پيش افتادن و يا تأخير اين امر [دولت آل محمد (ع)] او را زيان نرساند و هركس بميرد در حالى كه امامش را شناخته همچون كسى است كه در خيمه قائم با آن حضرت باشد.[٣]
با توجه به اين موضوع هر يك از ما وظيفه داريم كه در حد توان، امام و حجت عصر خود؛ يعنى امام مهدى (ع)- كه دوازدهمين امام از سلسله امامان شيعه و فرزند امام حسن عسكرى (ع) است- بشناسيم. قطعا به همان ميزان كه ما امام زمان (ع) را بشناسيم به همان ميزان هم از تيرگى، تباهى و گمراهى عصر جاهلى دور و به روشنايى، سعادت و رستگارى نزديك مى شويم.
دو ديدگاه در شناخت امام زمان (ع)
شخصيت و ابعاد وجودى امام مهدى (ع) را از ديدگاههاى مختلف مى توان مورد مطالعه و بررسى قرار داد كه مهم ترين آنها «ديدگاه كلامى (اعتقادى)- تاريخى» و «ديدگاه فرهنگى- اجتماعى» است. پيش از آن كه به بررسى هر يك از ديدگاهها بپردازيم، لازم است يادآورى كنيم كه اين دو ديدگاه، مكمل يكديگرند و بدون شك نمى توان بدون شناخت درست كلامى- تاريخى از امام مهدى (ع) به شناخت فرهنگى- اجتماعى از آن حضرت دست يافت.
الف) ديدگاه كلامى- تاريخى
در اين ديدگاه به طور عمده دو بعد از ابعاد شخصيت و زندگانى امام مهدى (ع) مورد توجه قرار مى گيرد: نخست اين كه آن حضرت، حجت خدا، تداوم بخش سلسله حجتهاى الهى و دوازدهمين امام معصوم از تبار امامان معصوم شيعه (ع) است كه در حال حاضر در غيبت به سر مى برند؛ دوم اين كه ايشان شخصيتى است تاريخى كه در مقطع زمانى معينى از پدر و مادر مشخصى به دنيا آمده، حوادث متعددى را پشت سر گذاشته، با انسانهاى مختلفى درارتباط بوده و منشأ رويدادها و تحولات مختلفى در عصر غيبت صغرى بوده اند.
براين اساس در بيشتر كتابهايى كه با ديدگاه كلامى- تاريخى به بررسى شخصيت و ابعاد وجودى امام مهدى (ع) پرداخته اند با سرفصلهاى مشابهى روبرو مى شويم كه برخى از مهم ترين آنها به قرار زير است:
١. لزوم وجود حجت الهى در هر عصر؛
٢. اثبات ولادت؛
٣. دلايل امامت؛
٤. ويژگيهاى شخصى؛