ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٧ - مسيح يهودى و فرجام جهان
يهود به انگلستان و پس از آن به فلسطين مواجه شد. هم چنين ترجمه انگليسى كتاب نيز با استقبال فراوان روبه رو گرديد و قبل از اين كه منسى در سال ١٦٥٥ م. پاى به انگلستان بگذارد، سه مرتبه تجديد چاپ شد. منسى تأثير بسيار بزرگى بر «اوليور كرومويل»، به عنوان رئيس كومن ولث پيورتانى (١٦٤٩- ١٦٥٨) گذاشت و اين تأثير با موافقت ورود يهود به انگلستان به عنوان آغاز بازگشت ايشان به فلسطين كاملًا آشكار است.
انتشار عقيده «هزاره» و «بازگشت مسيح» در اقيانوس حوادث قرن هفدهم، باعث به قدرت رسيدن جناح مسيحيت يهودى و در نهايت قدرت يافتن ايده برانگيختگى اسراييل در ميان فلاسفه و ادباى اروپا طى دو قرن هفدهم و هجدهم شد.
«جان لاك» واضع نظريه ليبراليسم در كتاب خويش با عنوان تعليقاتى برنامه هاى قديس پولس مى گويد:
خداوند مى تواند يهود را در يك سرزمين گرد آورد ... و آنها را در اوضاع و احوال درخشانى در كشورشان قرار دهد.
«اسحاق نيوتن»، كاشف قانون جاذبه در كتاب خويش به نام ملاحظاتى پيرامون پيشگوييهاى دانيال و رؤياى قديس يوحنا- كه پنج سال پس از مرگش منتشر شد- مى گويد:
يهود به وطن خويش باز خواهند گشت ... نمى دانم، اينكار چگونه صورت خواهد گرفت، بهتر است آن را به زمان بسپاريم، تا خود آن را تفسير كند.
او پا را از اين هم فراتر گذاشت و سعى كرد، جدول زمان بندى شده اى براى حوادثى كه منجر به بازگشت يهود مى شود، وضع كند و انتظار داشت، نيرويى زمينى دخالت كند و يهوديان پراكنده را بازگرداند.
«ژوزف پرستلى» شيميدانى كه اكسيژن را كشف كرد، به شدت به رسالت ملت يهودى- مسيحى ايمان داشت. او متقاعد شده بود كه يهوديت و مسيحيت همديگر را تكميل مى كنند. به همين دليل از يهوديان خواست، اعتراف كنند، يسوع همان مسيح منتظَر است و آنها را اينگونه مورد خطاب قرار داد:
او درخواست كرد، خداى آسمان، خداى ابراهيم، اسحاق و يعقوب كه ما مسيحيان او را مى پرستيم، بسان شما كه او را مى پرستيد، حد و اندازه اى براى زحمات و رنجهاى شما قايل شود و شما را در يك جا گرد آورد، اى معروف ملت روى زمين!
ژان ژاك روسو» فيلسوف قرارداد اجتماعى در كتاب خويش اميل، در سال ١٧٦٢ م. آورده است:
ما به هيچ عنوان پى به انگيزه هاى درونى يهود نمى بريم، مگر اين كه ايشان دولتى آزاد و مدارس و دانشگاههايى براى خود داشته باشند».
«بليز پاسكال» نوشت كه:
اسراييل همان بشارت دهنده سمبليك مسيح موعود است او احترام شديد خويش نسبت به موفقيتها و دستاوردهاى اولين امت روى زمين، يهود و تمسك و التزام راستين خويش به دين ايشان را ابراز داشت.
«امانوئل كانت» يهوديان را «فلسطينى هايى كه ميان ما زندگى مى كند» توصيف كرد. به اين ترتيب يهوديت مسيحى درون ادبيات قرن هجدهم و نوزدهم نفوذ كرد.
«جان ميلتون» در قصيده مشهورش «بهشت بازگردانده شده» از بازگرداندن اسراييل سخن گفت:
شايد خداوند، كه زمان مناسب را خوب مى داند، نوادگان ابراهيم را به ياد خواهد آورد و آنها را پشيمان و درستكار باز خواهد گرداند و همانگونه كه درياى سرخ و رود اردن را وقتى پدرانشان به سرزمين موعود بازمى گشتند، شكافت، براى آنها نيز كه سريع و