عربستان كشيد و من گفتم: در ايران ماف يك بار هندوانهغ ٧ ريال است و در اينجا، يك گره هنودانه، يك ريال است. در ايران ما يك بار انگور، ٧ ريال است و اينجا انكور، كيلويى ٧ ريال است و بنا كردم به شمردن نعمت‌هاى ايران. در جواب فرمود:

كلٌّ من بركتنا، هذا كلّ من بركات الأئّمه!

گاه مى‌فرمود: اينها همه از بركات ماست و گاه مى‌فرمود: اينها همه از بركات ائمه است. بعد حضرت شروع به تعريف از همدان و كرمانشاه و مشهد و ... كرده و به تمجيد از علما پرداختند و بعضى را از موجودين و مرحومين نام بردند (نظير آقا سيدابوالحسن اصفهانى و آخوند ملا معصومعلى و ...) تعريف كردند و هرچه كه مى‌فرمودند، در ايان مى‌افزودند: از بركات ما اهل‌بيت است.

باز صحبت شد كه در ايران، مثلًا هر چند فرسخ، همه چيزهست؛ قهوه‌خانه هست، آب هست، ميوه هست ... باز فرمودند: از بركات ماست. از بركات ما اهل‌بيت، در همه جاى ايران، نعمت فراوان است.

نكته جالب اين است كه وقتى به جريه مى‌رسند و حضرت عزم جدا شدن از آنها مى‌فرمايد، حاج شيخ اسماعيل به ايشان اصرار مى‌كند كه: امشب پيش ما بمانيد و مهمان ما باشيد، شب است، كجا مى‌رويد؟ غذايى درست مى‌كنيم و با هم مى‌خوريم. ولى حضرت نپذيرفته و مى‌فرمايد:

- نه، حاج شيخ اسماعيل، من كارهاى بسيارى درام. تو مرا به قرآن قسم دادى و من هم اجابت كردم، شما را به خدا مى‌سپارم ... (پايان اظهارات نمازى)

سخن آن پيرمرد (مبنى بر اظهار شگفتى سفير انگليس از بقاى ايران با وجود اين همه توطئه‌هاى استقلال شكن) را از زبان جناب موسوى تهرانى قبلًا آورديم. آقاى موسوى فرمودند: پيرمرد مزبور مى‌گفت: پس از شنيدن سخنان سفير به وى گفتم: ما شيعيان، عقايدى داريم كه بر اساس آن اعتقادات، حلّ و هضم اين مسئله بر ما دشوار نيست. سپس اشاره به وجود امام زمان، سلام‌الله عليه كرده و افزودم: ما معتقديم امام زنده و معصوم و در عين حال توانا و ولسوزى داريم كه هر چند، روى مصالحى در پس پرده غيبت نهان است، امّا از مسائل و مشكلات ما كاملًا مطلع و آگاه مى‌باشد و در مواقع لزوم توطئه‌ها را خنثى كرده و در طوفان مصائب، ما و كشورمان را كه مركز محبّان و مريدان اوست- از خطرات سخت حفظ مى‌نمايد.[١]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. مرحوم آيت‌اللَّه حائرى به‌دنبال مطلب فوق نوشته‌اند: داستان تمام شد وممكن است در بعضى از خصوصيات، كه مضرّ به اصل مقصود نيست، زياد و كمى شده باشد، ولى حتى‌الامكان مراقبت شده است و ممكن است آقاى جزائرى يا آقاى صدوقى اشتباهاتى داشته باشند، از آن جمله شايد جان‌محمدخان نباشد و كلنل محمدتقى خان باشد، ولى اصل داستان محكم و قابل استناد است، وهو الموفّق.

[٢]. پايان اظهارات آقاى موسوى تهرانى.