با توجّه به معناى لغوى رعب كه همان خوف و در واقع ترس شديدى است كه كتمان آن ممكن نيست، روشن مى‌شود كه منصور به رعب بودن آن حضرت ممكن است به اين معانى باشد:

١. مردم مخالف و دشمنان، روحيه خود را ببازند و جرئت مقاومت در برابر او نكنند و از ترس لشكر مقاوم و غيرقابل نفوذ و شكست‌ناپذير آن حضرت، تسليم شوند؛

٢. آوازه آن حضرت و لشكرش چنان رعب‌آور است كه شهرهاى دور دست كه با لشكر امام به مسافت يك ماه راه رفتن، فاصله دارند، از هر طرف بدون درگيرى و رويارويى و مقاومت تسليم مى‌گردند، چنانچه حديث ابى بصير گوياى آن است؛

٣. تمام دشمنان آن حضرت در خوف شديد به سر مى‌برند و اين ترس خود مقدّمه پيروزى امام و شكست دشمنان امام است.

اين رعب و ترس از چند جهت ممكن است رخ دهد:

الف) از نظر اعجاز و قدرت خداوند كه هراس و رعب در دل‌هاى دشمنان امام و ابرقدرت‌ها بيفكند و قدرت اراده و تصميم به مقاومت را از آنان سلب نمايد، نتيجه اينكه زودتر تسليم گردند. گويى چنان از خود بيخود شوند و دست و پاى خود را گم كنند كه توان حركت نيابند، همانند برّه در برابر شير و ...!؛

ب) آوازه پيروزى سريع حضرت و شيوع فتح و نصرت او در سراسر بلاد و ويژگى ياران او و لشگريانش كه مقاوم و شكست ناپذيرند، سبب اين خوف و رعب گردد؛

ج) انتشار حركت و قيام امام و آمادگى باطنى مردم ممكن است، سبب پيوستن مردم به امام شود و در تمامى كشورها نيروها و مردم خواستار همكارى با امام زمان (ع) گردند و در نتيجه شورش‌ها و قيام‌هاى داخلى رخ دهد و موجب انشعاب حكومت‌ها وتقسيم و تجزيه آنان گردد و عملًا ايجاد ترس و وحشت و رعب در دل‌هاى حاكمان و طاغوت و قدرت‌ها شود؛

د) امام زمان (ع) با احاطه‌اى كه بر اسرار غيب دارد ممكن است راز و رمز آنان را قبلًا كشف و خنثى كند و منابع و ذخاير اسلحه و نيروهاى انسانى آنان را نيز شناسايى كند و نقاط ضعف و آسيب‌پذيرى آنان را بداند و با يك اقدام سريع، همه را وادار به تسليم سازد و نيز كافى است كه اين كار را با چند دولت مقتدر انجام دهد تا بقيه حساب خويش را بدانند ...!!

پى‌نوشت‌ها:

[١]. سوره احزاب (٣٣)، آيه ١١.

[٢]. سوره حشر (٥٩)، آيه ٢.

[٣]. سوره آل عمران (٣)، آيه ١٥١.

[٤]. سوره انفال (٨)، آيه ١٢.

[٥]. سوره احزاب (٣٣)، آيه ٢٣.

[٦]. سوره حشر (٥٩)، آيه ٢.

٧. مجلسى، محمّدباقر، بحارالانوار، ج ٥١، ص ٢١٧، ح ٦.

[٨]. كشف‌الغمه، ج ٣، ص ٣٢٤؛ المحجه‌البيضاء، ج ٣، ص ٣٤١؛ يوم‌الخلاص، ص ٣٠٠؛ منتخب الاثر، ص ٢٩٢ و ٤٨٢؛ مجلسى، محمّدباقر، همان، ج ٥٢، ص ١٩٠، نورالابصار، ص ١٧١؛ اعلام‌الورى، ص ٤٣٣، اسعاف الرّاغبين، ص ١٥٢؛ ينابيع‌المودّه، ج ٣، ص ١٣٦.

٩. مجلسى، محمّدباقر، همان، ص ١٩١، ح ٢٤.

[١٠]. سوره نحل (١٦)، آيه ١.

[١١]. نعمانى، كتاب‌الغيبة، ص ١٢٨؛ مابعد الظهور، ص ٥٣٥؛ ر. ك: امام مهدى من‌المهد الى الظهور.

[١٢]. نعمانى، همان، ص ١٢٢.

١٣. مجلسى، محمّدباقر، همان، ص ٣٦٠، ح ١٢٩.