انديشه هاى فقهى- سياسى آيتاللّه العظمى گلپايگانى در عصر غيبت - امامى، محمدمهدى - الصفحة ٢٠٣ - ٦ - مواضع آيت الله العظمى گلپايگانى قدس سره در فاصله تبعيد امام خمينى قدس سره تا آغاز حركت انقلاب در اواخر سال ١٣٥٦ ه ش

جرم و جنايتى در ايران مى‌گرديدند در دادگاههاى ايران جواب‌گو نبودند، وزارت دفاع آمريكا مدت‌ها بود كه ايران را براى بستن چنين قراردادى تحت فشار گذاشت، امام خمينى قدّس سرّه كه از حضور مستشاران نظامى و امنيتى آمريكا در ايران آگاهى داشت و از تصويب كاپيتولاسيون نيز اطلاع يافته بود، تصميم گرفت تا اين توطئه بزرگ و ننگين را افشا كند، ازاين‌رو در حاليكه رژيم مى‌كوشيد تا با برگزارى تبليغاتى پرزرق و برق جشن چهارم آبان ١٣٤٣ ه ش. مصادف با چهل و پنجمين سالروز تولد شاه- اين مسأله را به دست فراموشى سپارد، امام خمينى قدّس سرّه سخنرانى خود را در همان روز ايراد و در همه جا منتشر نمود، امام در ٤ آبان ١٣٤٣ ه ش. در ساعت ٣٠/ ٨ صبح در حاليكه ناراحت و برافروخته به نظر مى‌رسيد، سخنرانى تاريخى خود را در جمع هزاران نفر از مردم ايراد نمود، ايشان سخنان خود را پس از نام خدا با آيه استرجاع- انا للّه و انا اليه راجعون‌- شروع كرد و اظهار داشت:

«رژيم ايران، استقلال كشور را فروخت و در عمل دست‌نشاندگى خود را به آمريكا اعلام داشت، چنين روز عزاى ملت است و جا دارد مردم بر سر در منزل و مغازه‌هاى خود، پرچم سياه بياويزند»

وى دولت و مجلسيان ايران را «نوكران» آمريكا ناميد و