انديشه هاى فقهى- سياسى آيتاللّه العظمى گلپايگانى در عصر غيبت - امامى، محمدمهدى - الصفحة ١٩٩ - ٥ - مواضع آيت الله العظمى گلپايگانى قدس سره پيرامون قيام ١٥ خرداد ١٣٤٢ و زندانى شدن امام خمينى قدس سره
اجانب و اقليتهاى كثيف شد ...[١]»
سخنان كوبنده و افشاگرانه مراجع قم، شاه را بيش از پيش نزد مردم تحقير و رسوا كرد، دو روز پس از سخنرانى امام در سحرگاه روز ١٥ خرداد ١٣٤٢ امام به دستور شاه از منزل مسكونى خود در قم دستگير و بلافاصله به تهران آورده شد، به دنبال انتشار خبر بازداشت امام، اعتراضات گستردهاى از طرف مراجع قم و مردم ايران انجام گرفت، كه با شعارهايى بر ضد شاه و طرفدارى از امام همراه بود، مأموران نظامى كه در نقاط مركزى و حسّاس قم و تهران مستقر بودند به روى تظاهراتكنندگان آتش گشودند، مردم نيز با چوب و سنگ به دفاع از خود برخاستند.
تظاهران در آن روز و دو روز بعد نيز ادامه يافت و هزاران نفر از مردم كشته و مجروح شدند، آيت اللّه العظمى گلپايگانى قدّس سرّه در رابطه با حادثه ١٥ خرداد ١٣٤٢ و بازداشت امام در اعلاميه اين اعمال رژيم را محكوم و آن را هتك حرمت از مقدسات اسلام و مذهب شيعه دانسته و فرمودند:
«مصائب جبرانناپذير اين دو روز كه باعث هتك احترام مقدسات اسلام و مذهب شيعه گرديد و بىنهايت موجب تأثر و تأسف است، اقدام هيئت حاكمه به توقيف
[١]- همان، ص ١١٤.