توحيد مفضّل - علامه مجلسى - الصفحة ٢٣٠ - اشكال ديگر

مى‌آيند كه دو دست و دو پا و پنج انگشت مى‌دارند و آنچه نادراً بر خلاف اين واقع مى‌شود به سبب علتى است كه در رحم حادث مى‌شود، يا در مادّه كه جنين از آن به هم مى‌رسد عارض مى‌گردد چنانچه بلا تشبيه صانعى كه خواهد صنعتى را به عمل آورد و به اعتبار نقصى و علّتى كه در آلات و ادوات او هست نوع ديگر شود و اين منافات با حكمت و تدبير صانع ندارد.

و اگر گويند كه: خدا قادر بود كه اين علّت را از رحم و از ماده زايل گرداند كه مستوى الخلقه فرزند متولد شود.

جواب گوئيم كه: براى آن نكرد كه مردم بدانند كه اشياء به محض طبيعت به عمل نمى‌آيد كه هميشه بر يك نهج باشد و غير آن نتواند بود، بلكه به تقدير و عمد صادر مى‌شود از خالق حكيم مبين كه گاه چنان مى‌كند گاه چنين و استدلال كنند بر آن كه همه محتاجند به ايجاد خالق و قدرت او به نهايت كمال برسند فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ‌.

اى مفضّل! بگير آنچه به تو دادم، و حفظ كن آنچه به تو بخشيدم، و حمد كن نعمت‌هاى او را و شكر پروردگار خود را و مطيع دوستان او باش. به تحقيق كه شرح كردم براى تو از ادله بر خلق و شواهد بر صواب تدبير اندكى از بسيار و جزوى از كل، پس تدبّر كن در آن و عبرت بگير از آن.

من گفتم به يارى تو اى مولاى من! قوت بر فهم و حفظ اينها مى‌يابيم، پس دست مبارك خود را بر سينه من گذاشت و فرمود كه: