در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٣٤ - نقد و نظرهايى درباره روايت سعيد بن مسيب
٥- از روايت بخارى چنين فهميده مىشود كه آيه استغفار هنگام مرگ ابوطالب نازل شده است؛ چنان كه ظاهر روايتى كه اسحاق بن بشر و ابن عساكر، از حسن نقل كردهاند، اين معنا را مىرساند. در آن روايت آمده است:
«هنگامى كه ابوطالب از دنيا رفت، پيامبر اكرم (ص) فرمود:
إنّ ابراهيمَ استغفر لابيهِ و هو مشركٌ و أَنا استغفر لعمّي حتى أبلُغ.
همانا ابراهيم براى پدرش استغفار مىكرد، در حالى كه مشرك بود و من براى عمويم استغفار مىكنم تا در اين باره به من وحى شود، به دنبال آن اين آيه نازل شد:
مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُواْ أَن يَسْتَغْفِرُواْ لِلْمُشْرِكِينَ.
«براى پيامبر و مؤمنان، سزاوار نيست كه براى مشركان استغفار كنند.»
منظور آيه، ابوطالب بود و پس از آن رسول خدا (ص) بسيار اندوهگين شد تا اين كه خداوند فرمود:
وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَن مَّوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ
«ابراهيم براى پدرش استغفار نكرد، مگر به خاطر وعدهاى كه به وى داده بود».[١]
[١] - الدرّ المنثور: ٣/ ٥٠٥، تفسير آيه ١١٣ از سوره توبه.