و هنگامى كه به غزوه طائف و حنين رفت، نماز را دو ركعتى مى‌خواند، پس از حنين به جعرانه آمد و از آن جا براى عمره محرم شد و همراه ابوبكر به عمره رفتم. او نماز را در سفر دو ركعت مى‌خواند. و همراه عمر بن خطّاب به سفر رفتم و او نماز را دو ركعت مى‌خواند. همراه عثمان نيز به مسافرت رفتم. او در ابتداى حكومتش، نماز را دو ركعت مى‌خواند، امّا وقتى به منا آمد، آن را چهار ركعت‌خواند!».[١]

با اين همه شواهد، آيا جاى آن دارد كه فقيهى بنشيند و با تأمّل و دقت در منابع، در صدد اين باشد كه اثبات كند آيا قصر نماز در سفر، واجب است يا جايز؟!

توضيح داده شد كه: اصل اين اختلاف و ترديد، از كتاب و سنّت نشأت نگرفته است تا فقيه در دلالت آيات و روايات تأمل كند تا ببيند كدام احتمال درست است بلكه سيره رسول خدا (ص) و تمام مسلمانان و به خصوص صحابه و فقها تا اواسط حكومت عثمان بر قصر بوده است و خود را موظّف بدان مى‌دانسته‌اند. و عمل عثمان در اواسط حكومتش، باعث شك و ترديد و شروع بحث در اين موضوع شده است؛ از اين رو، منطق حكم مى‌كند كه اين بحث در دايره فقه و اجتهاد مورد بررسى قرار نگيرد؛ زيرا هيچ گونه اجتهادى در مقابل نص وجود ندارد

[١] - السنن الكبري: ٣/ ٢١٩، باب ٧٧٨، باب المسافر، ح ٥٤٨٤.