اين عبارت، با سفر براى جهاد تناسب دارد، ولى اجماع مسلمين بر شكسته خواندن نماز در همه سفرهاى شرعى منعقد است. افرادى هم هستند كه اين حكم را مخصوص سفرهاى حجّ، جهاد و يا عمره مى‌دانند. اين قول به ابن مسعود نسبت داده شده و فقهاى ظاهريّه‌[٢] هم بدان معتقدند. قول ضعيفى هم به عايشه نسبت داده شده است كه مى‌گويد:

«شكسته خواندن جايز نيست، مگر در حال ترس كه آن هم جهاد است».[٣]

ولى فخر رازى به اين استدال چنين پاسخ گفته است:

«حُكْم، مقيّد به ذيل آيه نيست كه ظاهرش دلالت بر اختصاص به سفر جهاد داشته باشد. حرف‌ انْ‌ و اذا شرطيّه، اين مطلب را مى‌رسانند كه اگر شرط، حاصل شد، مشروط هم حاصل مى‌شود، ولى اين را نمى‌رساند كه اگر شرط حاصل نشد، مشروط هم حاصل نشود.

در اين صورت مى‌گوييم: عبارت‌ إِنْ خِفْتُمْ‌ اقتضاى اين را دارد كه اگر خوف وجود داشت، شكسته خواندن هم جايز است، ولى‌

[١] - نساء( ٤): ١٠١.

[٢] - المحلّي، ابن حزم: ٤/ ٢٦٨، صلاة المسافر.

[٣] - بداية المجتهد، قرطبي: ١/ ٢٣٤، كتاب الصلاة، الفصل الأوّل في القصر.