و اگر اجماع بعد از وفات ايشان بوده است، قبلًا گفته شد كه مشهور بين صحابه قصر نماز در سفر بوده است. و هنگامى كه عثمان نماز را در سفر به صورت تمام به جاى آورد، صحابه متعرّض وى شدند و او عذرهايى آورد تا كار خود را توجيه كند و همين عذر و بهانه‌ها دليلى بر اين است كه اتمام در ميان صحابه، امر شاذ و نادرى بوده است.

علاوه بر اين كه: در خبرى كه ابن قدامه آن را نقل كرده زياده‌اى وجود دارد. مسلم همين خبر را در صحيح خود، بدون عبارت:

«يتم بعضنا و يقصر بعضنا»[١]

آورده است و احتمال دارد كه اين قسمت به وسيله قايلين به جواز، به حديث اضافه شده است.

اينها برخى از ادلّه قايلين به جواز اتمام، يا قصر در سفر بود كه ضعف آنها روشن شد و ثابت گرديد كه نمى‌توان بدانها اعتماد كرد.

[١] - صحيح مسلم: ٢/ ٢٣٥.