علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٣٧ - تحلیل و تعریفی نو از تقریر، بر اساس روایات آن

 

٢. تقریر تشویقی

گاه معصوم٧ با عملی كه توسط شخص یا اشخاص معینی انجام شده، روی‌كرد تشویق داشته است و به طور صریح و تلویحی از آنان تمجید نموده است و در نتیجه، موضع‌گیری او، افزون بر تقریر و تأیید عمل، تشویق دیگران به انجام مثل آن نیز محسوب می‌شود. نمونه‌های ذیل، از این قسم است.

_ شیخ صدوق، با سند خود از یونس ‌بن‌ عبد الرحمن و او از مردی نامعلوم [عن رجل] و او از امام صادق٧ نقل می‌كند كه آن حضرت فرمود:

بیشتر عبادت ابوذر;، دو چیز بود: فكر كردن و عبرت گرفتن [از رخدادها].[١]

_ كشی، در ترجمه یونس ‌بن ‌عبد الرحمن، با سند خود، از احمد بن ‌ابی ‌خلف نقل می‌كند كه وی گفت:

در حال بیماری به سر می‌بردم كه امام باقر٧ به عیادتم آمد و در همین حال، كتاب «یوم و لیله» [تصنیف یونس‌بن‌عبدالرحمن] در كنار بسترم قرار داشت. حضرت، این كتاب را برگ برگ و از آغاز تا پایان تورّق نمود و در خلال این كار، سه بار فرمود: خدا یونس ‌بن‌ عبد الرحمن را رحمت كند.[٢]

یونس‌ بن ‌عبد الرحمن، از راویان فاضلی است كه نزد امام باقر٧ از موقعیت علمی خوبی برخوردار بوده است.[٣] و قرائنی نشان می‌دهد كتاب یوم و لیلة او، حاوی روایاتی متناسب با موضوع آن و دارای نظم و نسقی جالب توجه بوده است و به حسب ظاهر، همین شیوه و محتوای كار یونس، مورد تقریر و امضای امام٧ قرار گرفته است؛ ولی فاضل تونی، از این روایت، استفاده بیشتری كرده و نوشته است:

الظاهر أنّ الكتاب کان کتاب الفتوی، فحصل تقریر الامام٧ علی تقلید یونس
بعد موته؛[٤]


[١]. كان اكثر عبادة ابی‌ذر; خصلتین: التفكر و الاعتبار (وسائل الشیعه، ج١١، ص١٥٤؛ نیز، ر.ك: الخصال،
ج١، ص٤٢١).

[٢]. كنت مریضاً، فدخل علیّ ابو جعفر٧ یعودنی فی مرضی فاذا عند رأسی كتاب «یوم و لیله» فجعل یتصفحه ورقة ورقة حتی أتی علیه من اوله الی آخره و جعل یقول: رحم الله یونس! رحم الله یونس! رحم الله یونس! (رجال الكشی، ص٤٨٤).

[٣]. رجال النجاشی، ص٤٤٦.

[٤]. الوافیة، ص٣٠٥.