در همه اشکال یاد شده، از تجلی آشکار قرآن در روایات با مقایسه الفاظ روایت با آیه مورد نظر می‌توان به تصحیف احتمالی الفاظ پی‌برد و متناسب با الفاظ آیه، آن را اصلاح کرد و به متن اصیل روایت دست یافت. در ادامه به نمونه‌هایی از هر مورد اشاره می‌کنیم:

نمونه اول

شیخ طوسی در نسخه‌ای از تهذیب الاحکام، دستوری برای نماز حاجت نقل می‌کند. در دعای بعد از این نماز آمده است:

فَأَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الَّذِی وَضَعْتَهُ عَلَی الْجِبَالِ فَنُسِفَتْ،‌ وَ وَضَعْتَهُ عَلَی السَّمَاءِ فَانْشَقَّتْ، وَ عَلَی النُّجُومِ فَانْتَشَرَتْ، وَ عَلَی الْأَرْضِ فَسُطِحَتْ.‌[٤]

برای شنونده جای تردید نیست که این عبارات از قرآن کریم اقتباس شده است. بخش آغازین، ناظر به این آیه از قرآن کریم است:«وَ إِذَا الْجِبالُ نُسِفَت»[٥] و عبارت بعدی به این آیه نظر دارد: «إِذَا السَّماءُ انْشَقَّت»[٦] و عبارت اخیر نیز به این آیه شباهت دارد: «وَ إِلَی الْأَرْضِ كَیْفَ سُطِحَتْ». [٧]

بنا بر این، می‌توان انتظار داشت که عبارت سوم نیز برگرفته از آیات قرآن باشد؛ چنان که می‌فرماید: «وَ إِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ»؛[٨] اما در روایت، به جای عبارت «فانْتَثَرَتْ»، آمده است: «فَانْتَشَرَتْ» که به نظر می‌رسد تصحیفی در آن واقع شده باشد. همین بخش، در من لا یحضره الفقیه به این صورت نقل شده است:

فَأَسْأَلُكَ بِاسْمِـكَ الَّذِی وَضَعْتَهُ عَلَی الْجِبَالِ فَنُسِفَتْ‌ وَ وَضَعْتَهُ عَلَی السَّمَاءِ فَانْشَقَّتْ وَ عَلَی النُّجُومِ فَانْتَثَرَتْ وَ عَلَی الْأَرْضِ فَسُطِحَتْ.‌[٩]

[١]. سوره انبیاء، آیه ٢٠.

[٢]. سوره فصلت، آیه ٣٨.

[٣]. سوره انبیاء، آیه ١٩.

[٤]. تهذیب الأحكام، ج‌٣، ص١٨٣.

[٥]. سوره مرسلات، آیه ١٠.

[٦]. سوره انشقاق، آیه ١.

[٧]. سوره غاشیه، آیه ٢٠.

[٨]. سوره انفطار، آیه ٢.

[٩]. من لا یحضره الفقیه، ج‌١، ص٥٥٧.