می‌کند[١] و هر دو نقل، سعید بن زید را در بردارد[٢] _ محدوده متن آنها را که با داشتن عبارت «عَشَرَةٌ مِنْ قُرَیشِ فی الجَنَّةِ» ممتاز می‌سازد. دقیقاً این معنا در مقایسه با متن‌های دیگر حدیث عشره: «عَشَرةٌ فِی الجنَّةِِ»، وجود دارد. بخشی از این دانسته‌ها ممکن است در نگاه نخستین چندان مهم به نظر نرسند، امّا آنها اهمیت مضاعفی خواهند یافت.

اگر کسی محتوای متن روایات را بررسی کند، در می‌یابد که بیشتر روایات در اعتباربخشی به حدیث و خلافت جامعه اسلامی ظهور یافته‌اند. در حقیقت، ره‌آورد این اخبار، این است که بعضی از افراد فهرست شده در این حدیث، «خلیفه» هستند و تحت عنوان برگزید‌گان مورد اعتماد پیامبر٦ مطرح‌اند، یا این اشخاص کسانی هستند که پیامبر٦ آنان را به عنوان جانشینانش مطرح کرده است. در پرتو این نگرش به حدیث، روایات یک رنگ ضد شیعی آشکاری به دست می‌دهند؛ زمانی که این افراد در محدوده آن چه احتمال داشت، به عنوان «فهرست جانشینان ممتاز» مطرح شود، اشخاصی هستند که منسوب به اهل‌ بیت: نبودند؛ در حالی که حضرت علی٧ جزء آنها است. این اخبار ممکن است زمانی برای قریشیان _ که ادعای خلافت در باره انصار را داشتند _ مورد استفاده قرار گیرد؛ اما در قرن‌های بعد، نشر و شیوع آنها در فضای دیدگاه سیاسی شیعه و تهدید آنها نسبت به اهل سنت می‌تواند بهتر درک شود.[٣]

٧. تثبیت نظریه خلافت؛ فراسوی جعل عشره مبشّره

یازیگی بعد از اثبات مؤلفه‌های سیاسی و قریشی بودن صحابی یاد شده در عشره مبشره هدف فراسوی جعل این روایت را در باره مسأله خلافت بعد از رحلت رسول خدا٦ دانسته و زمینه‌های جعل آن را چنین تحلیل می‌کند:

... حقیقت، این است که در گونه‌های مختلف حدیث عشره، بیشتر اشخاص ویژگی قریشی بودن را دارا هستند. بعد از رحلت پیامبر٦ خلفای راشدین قصد داشتند از این حدیث به عنوان تأییدیه خلافتشان بهره‌برداری سیاسی نمایند. به نظر می‌رسد که بخشی از هدفشان، تقویتِ هویت مشترک اهل سنّت با تأکید بر مشروعیت مقبولیت اولین فرد از سه خلیفه برای خنثی کردن

[١]. همان، ج١، ص٣٠ - ٣١.

[٢]. اصول الدین، ص٦٦؛ فضائل الصحابه، ص١١٤ - ١١٥.

[٣]. Yazigi Maya, Hadiht al - ashara or The Political Uses of a Tradition, P ١٦٤ - ١٦٥