صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٨٤ - بررسى مشكلات و نابسامانيهاى جامعه
مسأله هست، من هنوز پى نبردم. ببينيد اين وضعيت از اساتيد اينها هست؟ از محيط دانشگاه است؟ از وضعيت دولت است؟ بالاخره از هر منشأ هست جلوگيرى كنيد. اين دانشگاه شوخى نيست. اگر كتابهايشان بدآموزى دارد، اگر معلمين آنها بدآموزى دارند، اگر محيط دانشگاه اينطورى است، بايد به اين جوانها رسيد. اينها سازندگان آينده كشور ما هستند».
[امينى: تقصيرش با شماست. مسئوليت به عهده روحانيت است.]
امام: مگر روحانيت مىخواهد افراد بىدين بار بيايند؟ مخالف مسائل اخلاقى بار بيايند، ضداخلاق بار بيايند؟
[امينى: نه! منظور من اين نيست. منظور من اين است كه در پديدآمدن اين مسأله، روحانيت مسئوليت دارد. وقتى اين روش جديد آموزشى وارد كشور ما شد، آن موقع در كشور ما جز روحانيون، افراد باسوادى وجود نداشتند. رشته تعليم و تربيت، بسته به روحانيت بود. بعد از تأسيس دانشگاه و بعد از روى كار آمدن نظام تحصيلى جديد، روحانيون به جاى اينكه بيايند همكارى كنند و سر نخ را به دست بگيرند رفتند در حوزهها و مساجد گوشهنشين شدند؛ و افراد غير شايسته جايگاه اينها را گرفتند. من اعتراف مىكنم كه در بين استادان دانشگاه از هر صنفى وجود دارد حتى از گروهها و اقليتها و غيراقليتها.
اين هم مسئوليتش به عهده آقايان روحانى است.]
امام: آقا! مىدانيد آن موقع حكومت دست كى بود؟
[امينى: مشخص است، تأسيس دانشگاه برمىگردد به سال ١٣١٣ حاكم مشخص بود؛ معيّن بود.]
امام: شما نمىتوانيد بگوييد، ولى من مىتوانم بگويم. آن موقع حكومت دست رضاخان بود. و مىدانيد كه رضاخان دستنشانده انگلستان بود. اجنبىها رضاخان را روى كار آورده بودند. شما آقاى امينى! مىفرماييد آقايان علما مىآمدند با فردى كه دستنشانده اجنبى بود همكارى مىكردند و دست به دست او مىدادند؟ نه! علما هرگز اين كار را نمىكردند و نمىكنند. آنها در انتظار اين بودند كه يا توان و امكاناتى به دست آورند تا خودشان حكومت را اداره كنند، يا اگر چنين توانى نداشتند در انتظار بنشينند؛ در خانهشان، در مساجد، در حوزهها و در جاهايى كه تماسى با حكومت نداشته باشد.