آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧ - ویژگیهای ساخته شدن انسان

ویژگیهای ساختهشدن انسان

بحث در مورد انسان است. آیا انسان از آن دسته موجوداتی در طبیعت است که آنها را باید به حالت اوّلی و دستنخورده باقی گذاشت؟ آیا بهترین انسان آن انسانی است که به همان حالت اوّلی و دستنخورده باقی باشد یا انسان هم مثل هزارها چیز دیگر نیاز به ساختهشدن دارد و به این دنیا که میآید ابتدا مانند یک ماده خام به دنیا میآید، ماده خامی که ارزش بالقوّه دارد و باید ساخته بشود تا ارزش فوقالعاده پیدا کند؟ مطلب از چه قرار است؟هیچ موجودی به اندازه انسان، نیازمند به ساختهشدن نیست و هیچ موجودی به اندازه انسان قابل ساخته شدن نیست و هیچ موجودی به اندازه انسان ارزش ساختهشدهاش با ارزش ساختهنشدهاش تفاوت ندارد. این چیزی که در دنیا از یک نظر نامش را «اخلاق» میگذارند و از نظر دیگر نامش را «تعلیم و تربیت» و یا «آموزش و پرورش» میگذارند معنایش همین است؛ یعنی انسانِ به صورت یک ماده خام را تبدیل کردن به یک انسان قابل استفاده. قابل استفاده برای چه کسی؟

برای خودش و برای جامعه خودش.

اگر ما میان انسان و حیوان مقایسهای کنیم میبینیم از این نظر تفاوت از زمین تا آسمان است. اگر انسان را نه تنها با حیوان بلکه با هر چیز دیگری که نیاز به ساختن دارد مقایسه کنیم میبینیم هر چیز دیگر در مقابل انسان به یک معنا ساختهشده به دنیا میآید، یک مقدار هم باید