آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٧ - اقامه برهان در عین تکرار مدعا
(مقصود امری است که برای خودم مشهود است) همه گفتند: البته، ما از تو جز راستی و درستی ندیدهایم؛ تو صادق و امین هستی و سخنت را میپذیریم. وقتی از آنها اقرار گرفتند فرمودند: پس من به شما خبر میدهم که ورای این زندگی شما زندگی دیگری هست و آن زندگی دیگر چنین و چنان است؛ من آنچه را که دیدهام به شما میگویم. ابولهب که عموی پیامبر بود یکدفعه دستهایش را به هم کوبید و گفت: برای یک چنین مطلبی ما را جمع کردی؟! ما خیال کردیم صحبت پول و زندگی است.
غرض این است که وقتی کسی حقیقتی را مشاهده کرده است و آنچه را که میداند به مردمی که نمیدانند اطلاع میدهد آنگاه که مردم او را تکذیب کنند، راهش این است که مرتب قسم بخورد که مطلب همینطور است که من میگویم و اشتباهی در آن نیست و عین حقیقت است. از این نظر قرآن جواب را به همین شکل میدهد:«زَعَمَ الَّذینَ کفَروا أنْ لَنْ یبْعَثوا قُلْ بَلی وَ رَبّی لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِما عَمِلْتُمْ وَ ذلِک عَلَیاللَّهِ یسیرٌ» بگو به پروردگارم قسم که چنین است، البته و البته به پروردگارم قسم که شما مبعوث خواهید شد و تمام کارهایی که امروز انجام میدهید در آینده یک به یک به اطلاع شما خواهد رسید و به حساب اعمال شما رسیدگی خواهد شد و این امر مستبعدی نیست. خداست، وقتی که خدا میگوید، بر خدا همه کارها آسان است. این یک جنبه قضیه است.
جنبه دوم قضیه این است که برهان مطلب هم گفته شده است. توضیح اینکه به هر اسمی از اسمهای خداوند میتوان قسم خورد ولی در اینجا به «رب» قسم خورده شده است. اگر فرموده بود «بَلی وَاللَّهِ» قسم بود و اگر فرموده بود «بَلی وَالرَّحْمنِ» باز قسم بود ولی میفرماید:«بَلی وَ رَبّی» یعنی بله، سوگند به ذات خداوند که پروردگار من است و پروردگار