فاضل قوشچى در شرح تجريد گرفتار كج انديشى شده ونوشته است: خليفه در اين ماجرا اجتهاد كرده ومنعى نيست از اين كه مجتهد در مقابل مجتهدى ديگر ابراز مخالفت كند.

اين كلام براى رسوايى او وهمفكرانش كافى است ودر تاريخ صدور آن از يك مسلمان كم نظير است.

اين است عاقبت كج انديشان وآنها كه از مسير ولايت اهل بيت (عليهم السلام) منحرف مى شوند.

در هر حال، پاسخ اين كلام واضح است زيرا پيامبر، احكام اسلام را از وحى تلقى كرده است ووحى الهى قابل مخالفت واجتهاد برخلاف آن نيست: " ما ينطق عن الهوى ان هو الا وحى يوحى " [١].

شگفتا كه به نظر اين دانشمند، كسى كه درس نخوانده ودر مسائل شرعى به شهادت تاريخ بارها وامانده وخود گفته است: " كل الناس افقه من عمر حتى المخدرات في الحجال " [٢]، قولش با پيامبر مساوى بلكه افضل وارجح شناخته مى شود.

توجيه سياسى [٣] بعضى مى گويند نهى عمر، سياسى وبه صلاح نظام اسلام بوده است.

پاسخ اين كلام اين است كه بايد محدوده قدرت حاكم مشخص شود، حاكم وحكومت اسلامى براى حفظ حدود اسلام ومقررات آن است، ما هيچ گونه مدركى بر صلاح

[١]سوره نجم، آيه ٣ - ٤.

[٢]نهج الحق ص ٢٧٧ وكشف المراد ص ٣٧٨.

[٣]اين توجيه را علامه شيخ محمد حسين كاشف الغطاء در كتاب " اصل الشيعه " اعلام داشته ومرحوم آقاى مطهرى آن را، بهترين توجيه دانسته است.