مردم مخالفت با شيعه بوده است، به اين دليل كه شيعه طعن فراوان بر صحابه دارند. ولى با آن‌كه اينكه مطاعن زيادى در مورد شيعه نقل مى‌كند، چند برابر آن را در مورد صحابه وارد مى‌نمايد و جاحظ از برخى از رؤساء معتزله نقل نموده كه اشتباه ابوحنيفه در باب احكام بسيار است چون جماعت كثيرى از مسلمين را گمراه نموده و اشتباه حمّاد بن ابى سليمان از او بزرگتر است چون ابوحنيفه شاگرد او در حديث بوده است تا مى‌رسد به اينكه اشتباه ابن مسعود كه از اصحاب پيامبر (ص) بوده، از همه اينها بزرگتر و بيشتر است، زيرا او اول كسى است كه مبادرت به قياس نمود و دين را با رأى خودش تنظيم كرد.

ثمامه بن اشرس كه در خراسان از ملازمين رشيد بن مهدى بود كتابى در

رد ابوحنيفه نسبت به مسأله قياس و اجتهاد به رأى نوشت و هنگامى كه در مورد اين كتاب از او سؤال شد، در جواب گفت: اين كتاب را فقط در ردّ ابى‌حنيفه ننوشته‌ام، بلكه در ردّ همه كسانى كه قبل از او در اسلام مسأله رأى را مطرح نمودند از قبيل علقمه بن قيس و اسود بن يزيد و عبدالله بن مسعود نيز نوشته‌ام.

جاحظ در كتاب معروف خود به نام توحيد آورده است: ابوهريره شخص موثّقى در نقل حديث از رسول خدا (ص) نبوده است و على بن ابى‌طالب (ع) او را توثيق ننمود، بلكه متّهم و مورد قدح قرار داد و همين‌طور عمر و عائشه نسبت به او چنين نظرى داشتند. در پى آورده است: حال چگونه مى‌توانيم بگوييم تمام صحابه عادل‌اند در حالى‌كه از جمله آنان حكم بن ابى العاص است كه دشمن رسول خدا (ص) بود و نيز وليد بن عُقبه مى‌باشد كه به تصريح قرآن در آيه شريفه‌ إِنْ جاءَكُمْ‌