خدا را چگونه بشناسيم - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥ - پيشگفتار
صورتها و مفاهيم عقلى و فكرى خود از همين پديدههاست. ٣
به بيان روشنتر؛ هر چه ديدهايم، هر چه شنيدهايم و هر چه را كه لمس كردهايم، همگى از اجسام و خواص آنها بوده است. ما در يك ارتباط نزديكى با موجودات مادى زندگى مى كنيم. اين موجودات در زمان و مكان معينى قرار دارند. بايد توجه داشت كه زمان و مكان داشتن براى اين موجودات، شرط اساسى وجود داشتن آنهاست، به گونهاى كه نمى توان يك جسم را بدون واقع شدن در لحظه زمان خاص و مكان معينى تصور كرد. از سوى ديگر ذهن، هميشه موجودات را در اشكال و صور مشخصى درك مى كند. تصورات ذهنى با توجه به موجوداتى كه اين تصورات از آنها اخذ شده است، در ذهن شرايط خاصى دارند. ذهن، با اين شرايط انس گرفته است تا آنجا كه مى توان گفت حدود و قابليتهاى ذهن نيز در حد همين شرايط تصورات ذهنى است.
اكنون روشن است كه درك صفات موجودى كه نه زمان دارد و نه مكان و در عين حال به تمام زمانها و مكانها احاطه دارد، آسان نيست.
به بيانى روشنتر، درك يك موجود لايتناهى و نامحدود و والا از هر شرايط جزيى و خاص براى ذهنى كه در چنان شرايطى شكل گرفته كارى بس بسيار مشكل است. البته نمى توان گفت شناخت چنان موجودى محال است زيرا با دقت و باريكانديشى مى توان اندك اندك ذهن را از حالتى كه به آن انس گرفته خارج كرد و از اين طريق براى درك صفات چنين موجودى آماده شد.
در هر صورت لازم به تذكر است كه ذهن با تمام تلاش خود و