پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩١ - پنجم ضمانتهاى اجرايى قوى

ضمانت‌هاى اجرايى درقوانين جهان امروز تكيه انحصارى بر كيفرها و محروم بودن از ضمانت اجرايى مثبت، يعنى تكيه بر پاداش‌ها است.

انسان معجونى از جاذبه و دافعه يا ميل به جلب منافع و دفع زيان‌هااست، و براى اجراى قوانين بايد از هر دو جنبه كمك گرفت، در حالى كه در دنياى امروز تنها روى دفع ضررها، آن هم در بخش محدودى تكيه مى‌شود، دليل آن هم روشن است؛ چون دنياى مادى چيزى ندارد كه به عنوان پاداش در برابر هر كس كه عمل به قانون كند بپردازد.

با توجه به اين مقدمات بر مى‌گرديم به مسأله ضمانت اجرايى در قوانين قرآن و مى‌بينيم كه قرآن داراى قوى‌ترين و جامع‌ترين ضمانت اجرايى است، و اين امتيازى منحصر به فرد محسوب مى‌شود.

در قرآن سه نوع ضمانت اجرائى در نظر گرفته شده است:

١. ضمانت اجرايى به وسيله حكومت اسلامى.

٢. ضمانت اجرايى به وسيله نظارت عمومى.

٣. ضمانت درون ذاتى يا به تعبير ديگر، ايمان و اعتقاد به مبانى اسلام و مسائل اخلاقى و عاطفى.

در مورد اوّل، حكومت اسلامى موظف است، با هرگونه تخلّف از قانون قاطعانه برخورد كند. نخستين كارى كه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله بعد از هجرت به مدينه و بر طرف شدن موانع به آن مبادرت ورزيد، تشكيل حكومت اسلامى و تبيين‌