تعدد قرائت ها - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٣ - پيشينه تعدد قرائت ها در اسلام
ويژگى عالِمنُمايى كه مطالب جاهلانهاى را از افراد نادان ديگرى گرفته و گاهى نيز به نام خود عرضه مىكند آن است كه قرآن را بر طبق آرا و ديدگاههاى خود تفسير مىكند و همان را مراد خدا مىداند. او آن جا كه بايد حق را از آميزه باطل جدا نمايد، به جاى آن كه حق را كاملا آشكار و شفاف كند تا به باطل نياميزد، آن را به هوسهاى خود متمايل مىكند؛ يعنى به گونهاى بيان مىدارد كه بتواند در جهت خواستهاى خود از آن بهرهبردارى كند. براى اينگونه مفسّران در اين كلام حضرت اميرالمؤمنين(عليه السلام) دو لقب مطرح شده است: يكى اين كه اينان «آدمنماهاى حيوان صفت»اند و با آن كه در ظاهر، صورت انسانى دارند سيرتشان حيوانى است؛ و ديگرى آن كه «مردهاى در ميان زندگان»اند.
عالمنُمايان عصر ما نيز نمىتوانند حق را بشناسند و جالب آن كه خود نيز به اين ناتوانى و نادانى معترفند. آنان معتقدند كه نه تنها ما از شناخت حق و واقعيت ناتوانيم بلكه ديگران هم نمىتوانند به علم و يقين دست يابند. از نظر آنان ادعاى علم و يقين و معرفت واقعى، ادعايى پوچ و گزاف است كه نادانان دارند! آنان مىگويند، ما كه در دانشگاههاى معتبر اروپا و امريكا درس خواندهايم، مىفهميم كه اساساً علمى وجود ندارد؛ راه كسب علم واقعى و معرفت يقينى مسدود است و آدمى نبايد طمعى در آن داشته باشد!
نتيجه اين حالت، خروج از سيرت انسانى و ورود به عالم حيوانى است كه يكى از ويژگىهاى آن، سلب قدرت فهم از انسان است. قرآن كريم در چند آيه، كيفر برخى از گمراهان را اين مىداند كه قدرت درك حقيقت را از آنان سلب مىكند: خَتَمَ اللّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ.[١] آنان به
[١] بقره،(٢)، ٧.