تعدد قرائت ها - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٨ - ١ انگيزه سياسى
كشورهاى اروپايى ـ به ويژه شمال اروپا ـ پيدا كردند و فرقه بزرگ پروتستان شكل گرفت و به دنبال آن سالهاى طولانى ميان آنان و كاتوليكها جنگهاى خونينى در گرفت. هنوز هم در برخى از كشورهاى اروپايى، مانند ايرلند، نمونهاى از اين درگيرىها وجود دارد. مصلحان جامعه براى از ميان برداشتن درگيرىهاى مذهبى، به تئورىسازى روى آوردند و پلوراليسم دينى و پذيرفتن قرائتهاى متعدد را مطرح كردند. آنان گفتند همه دينها درست است و بر اين اساس نه كاتوليكها بر خطا هستند و نه پروتستانها بدعتگذارند و نه اديان ديگر باطلند؛ زيرا متون مقدس بيش از يك معنا دارد و اين معانى نيز در عرض يكديگر هستند و هيچيك بر ديگرى برترى ندارد.
بنا بر آنچه گفتيم، انگيزه طرح پلوراليسم و تعدد قرائتها از دين[١] در دو عامل خلاصه مىشود: يكى عامل فكرى (سازگار كردن مفاد كتاب مقدس با دادههاى علوم تجربى) و دوم عامل سياسى اجتماعى (خاتمه دادن به جنگهاى مذهبى).
اهداف و انگيزههاى طرح بحث تعدد قرائتها در ايران
١. انگيزه سياسى
هيچيك از دو زمينه پيشگفته در مورد مغرب زمين، در ايران وجود ندارد. دستكم از صدها سال پيش تا كنون ـ كه تاريخ مدوّن و مشخص در دست داريم ـ جنگى در ميان اقليتها و مسلمانان يا در ميان مذاهب مختلف
[١] چنانكه در آينده خواهيم گفت، نتيجه اين نظريه آن است كه هيچيك از اديان و مذاهب واقعيتى ندارند؛ چرا كه اگر همه واقعيت داشته و صحيح باشند نتيجه آن، جمع ميان نقيضين است كه محال مىباشد.